سكاك
« 1 » مصاحب هشام بن حكم ، ( نامش محمد بن جليل ، از متكلمان ، و از اصحاب هشام بود ) و با هشام در چيزهائى ، جز امامت ، مخالفت كرد . و اين كتابها از اوست : كتاب المعرفة .
كتاب فى الاستطاعة . كتاب الامامة . كتاب على من ابى وجوب الامامة بالنص .
ابن قبه
ابو جعفر محمد بن قبه ، از متكلمان حاذق شيعه بود . و اين كتابها از اوست : كتاب الانصاف فى الامامة . كتاب الامامة .
ابو سهل نوبختى
ابو سهل اسماعيل بن على نوبخت ، از بزرگان شيعه است ابو الحسين « 2 » ناشئى او را استاد خود مىدانست . وى از فضلا ، و علماء ، و متكلمانى بود كه مجلسى داشت ، و در آن گروهى از متكلمان حاضر مىشدند . درباره قائم آل محمد ( عليه السلام ) نظرياتى داشت كه كسى بر او سبقت نجسته است . وى مىگفت : من عقيده دارم محمد بن حسن امام بود كه در غيبت از دنيا رحلت كرد ، و جانشين او در امامت در همان غيبت ، پسرش بود . و همين ترتيب را سائر پسران بعد از وى دارند تا زمانى كه امر خداوند بر ظهور او مجرى گردد .
ابو جعفر محمد بن على شلمغانى ، معروف بابن عزاقر نامهء برايش فرستاد ، و او را دعوت بآشوبگرى نموده ، وى را ببذل ما ، و نشان دادن چيزهاى شگفتانگيزى ، بسوى خود خواند . ابو سهل در جلو سرش ، مانند كلان موئى نداشت . بفرستاده او گفت ، من نيازمندى به چيزى ندارم ، اگر رفيق تو ، بتواند اين كلى سر مرا برويانيدن مو بر طرف سازد ، من به او ايمان مىآورم . آن فرستاده رفت و ديگر كسى بجاى او نيامد . وفات ابو سهل در . . .
و اين كتابها از اوست : كتاب الاستيفاء فى الامامة . كتاب التنبيه فى الامامة . كتاب الرد على - الغلاة . كتاب الرد على الطاهرى فى الامامة . كتاب الرد على عيسى بن ابان فى اللباس . كتاب نقض رسالة الشافعى . كتاب الخواطر . كتاب المجالس . كتاب المعرفة . كتاب تثبيت الرسالة
هامش
( 1 ) ف ( الشكال ) و احتمال مىرود در نسخه خطى ( شكاك ) بوده و نقطه ندارد .
( 2 ) ف ( ابو الحسن ) .