كتاب الواثق - در توصيف غنا و آواز ، و كيفيات و اقسام و طريقههاى آن ، و اخبار مغنييان از مرد و زن ، چه آنهائى كه آزاد بودند و چه آنهائى كه برده و زرخريد شمرده مىشدند « 1 » كتاب الازمنة - در شرح چهار فصل ، تابستان ، زمستان ، و دو فصل معتدل ( و توصيف ) گرما ، و سرما ، و ابر ، برق ، باد ، و باران ، و آبيارى ، و استسقاء « 2 » و آنچه از اوصاف بهار و خزان است ، و سپس شمهء دربارهء فلك و برجهاى آسمانى ، و آفتاب ، و ماه ، و خانههاى آنها ، و توصيف و قافيهبنديهائى كه عرب در آن نموده ( و ستارگان سيار ، و ثابت و احوال شب و - روز ) و سرگذشتهاى عرب و عجم ، و ماهها ، و سالها ، و هزاران سالهاى گذشته ( و هر لغتى كه در ابواب اين كتاب آمده ) چه در اخبار و چه در اشعار ، همه را مشروحا ذكر نموده ، و در حدود دو هزار ورق است .
كتاب الانوار و الثمار - مشتمل بر پارهء اشعارى كه دربارهء گل سرخ ، و نرگس ، و انواع گلها گفته شده ، يا در اخبار و آثار در اينباره چيزى آمده ، و سپس ثمرههاى درختى از خرما و سائر ميوهجات ، و نظم يا نثرى خوبى كه دراينباره گفته شده ، كه در حدود پانصد ورق است « 3 » .
كتاب اخبار البرامكة - از آغاز كارشان تا زمانى كه جاه و جلالشان نابود گرديد ، بطور مشروح ، در حدود پانصد ورق . كتاب المفضل - در بيان ، و عربيت ، و كتابت ، در حدود هفتصد ورق « 4 » . كتاب التهانى - در حدود پانصد ورق . كتاب التسليم و الزياره - چهارصد ورق .
كتاب العيادة « 5 » در حدود چهارصد ورق . كتاب المغازى - در حدود سيصد ورق . كتاب المراثى - در حدود پانصد ورق . ( كتاب المعلى فى فضائل القرآن - دويست ورق ) . كتاب تلقيح العقول - بيش از يكصد باب ، اول - باب ( فى ) العقل . بعد باب الادب - بعد باب العلم ، و آنچه متجانس و نزديك به آن است . بيش از سههزار ورق ، كتاب المشرف ، در حكم و اندرزهاى پيغمبر صلى اللّه عليه و سلم « 6 » و مواعظ صحابه « 7 » رضوان عليهم ، و ديگران ، و پند و اندرزهاى
هامش
( 1 ) احتمال مىرود كه همان كتاب الرائق باشد .
( 2 ) استسقاء طلب باران ، و آبجوئى ( منتهى الارب ) .
( 3 ) ميان نسخه چاپى و خطى در ذكر محتويات اين كتابها پسوپيشهاى فراوان است مانند رقم صفحات هر كتاب كه در چاپ فلوكل پس از نام كتاب و در نسخه چستربيتى در پايان شرح محتويات آن كتاب ذكر گرديده است .
( 4 ) ف ( در بيان و فصاحت در حدود سيصد ورق ) .
( 5 ) ف ( العبادة ) .
( 6 ) ف ( و آله ) .
( 7 ) ف ( و مواعظه و اصحابه ) .