كتاب المتيمين . كتاب جواهر الاخبار .
ابن ازهر
از اخباريان ، و نامش ( ابو ) جعفر محمد « 1 » بن ازهر بن عيسى اخبارى ، متولد سال دويست ، كه در سال دويست و هفتاد و نه وفات يافت و هفتاد و نه سال داشته و از ابن اعرابى و ديگران آموخته بود ، از كتابهاى اوست : كتاب التاريخ - كه از بهترين كتابهاست .
محمد بن سلام
ابو عبد اللّه محمد بن سلام جمحى ، يكى از اخباريان و راويان ، و اين كتابها از اوست : كتاب الفاصل فى ملح الاخبار و الاشعار . كتاب بيوتات العرب . كتاب طبقات الشعراء الجاهليين . كتاب طبقات الشعراء الاسلاميين . كتاب الحلاب و اجراء « 2 » الخيل .
ابو خليفه
فضل بن حباب بن محمد بن شعيب بن صخر جمحى بصرى ، از بنى جمح ( و نابينا بود ) قضاوت بصره را داشت ، و از راويان اخبار ، و اشعار ، و انساب بشمار مىرفت ( و به خط ابن كوفى خواندم كه از محمد بن سلام جمحى نيز روايت كرده است ) وفاتش در شب يكشنبه سيزدهم ماه ربيع الاول سال سيصد و پنج است و روز يكشنبه در خانهاش به خاك سپرده شد . اين كتابها از اوست : كتاب طبقات الشعراء الجاهلين . كتاب الفرسان .
و از اخباريان - ابو العباس
عبد اللّه بن اسحاق بن سلام مكاوى « 3 » كه بعلم غريب و فقه ، و آثار و اشعار معرفت خوبى داشته و شاعر صادقى بود و از اشعار اوست :
يا نقمة اللّه « 4 » حلّى فى سرا « 5 » ملك * لا يصلح الدّين و الدنيا بقيراط « 6 »
( و ليس ينفذا مرا فى رعيته * حتى يشاور فيها بنت بقراط ) « 7 »
هامش
( 1 ) ف ( جعفر بن ابى محمد ) .
( 2 ) ف ( اجر ) .
( 3 ) ف ( مكاولى ) .
( 4 ) ف ( يا نعمة اللّه ) .
( 5 ) ف ( فى يدى ) .
( 6 ) ف ( بقراط ) يعنى اى كيفر خدائى بر سراى پادشاهى فرود آى كه باندازهء يك قيراط باصلاح دين و دنياى مردم نپردازد .
( 7 ) و هيچ كارى را درباره رعاياى خود انجام ندهد مگر پس از مشورت با دختر بقراط .