وفات يافت .
و به خط ديگرى غير از ثعلب است كه : مبرد به كسى كه خواستار خواندن كتاب سيبويه بر او مىشد ، مىگفت ، ( آيا ) دريانوردى كردهء . و در اين سخن نظرش تجليل از كتاب و مشكلات « 1 » آن بود .
مازنى گويد : شرمسارى براى آنكسى مىماند كه پس از سيبويه بخواهد كتاب بزرگى در نحو تأليف كند .
اخبار نضر بن شميل
نضر بن شميل بن خرشة بن يزيد بن كلثوم بن عنترة بن زهير بن ( عمر بن ) جلهمة بن حجر بن خزاعى بن مالك بن عمرو بن تميم . از مردم بصره بود كه در مروروذ « 2 » ، از شهرهاى مازن ، اقامت داشت . از خليل و فصحاء اعراب آموخت . و در سال دويست و سه ، يا چهار ، وفات يافت . و اين كتابها از اوست : كتاب الصفات ؛ و اين كتابى است بزرگ مشتمل بر چند كتاب ؛ و ابو عبيد قاسم بن سلام براى كتاب غريب المصنف ، خود از آن استفاده كرده است . و من در اينجا محتويات آن را روى نوشتهء ابو الحسن بن كوفى نقل مىنمايم ، و بچيزهائى كه خود ديده دارم تكيه نمىكنم ، ابن كوفى گويد :
جزء اول ، مشتمل است بر : خلق انسان ، وجود ، و سخاوت ، و صفات زنان .
جزء دوم . مشتمل است بر . اخبيه « 3 » ، و خانهها ، و صفت كوهها ، و درهها ، و كالاها .
جزء سوم . مشتمل است بر : شتران . فقط .
جزء چهارم ، مشتمل است بر : گوسفندان ، و پرندگان ، و آفتاب ، و ماه ، و شب ، و روز ، و شيرهاى آشاميدنى ، و سماروغ ، و چاهها ، و حوضها ، و ريسمانهاى آبكشى ، و دلو چاه ، و صفات شراب .
جزء پنجم ، مشتمل است بر : كشاورزى ، و مو ، و انگور ، و نام بقولات ، و درختان ، و بادها ، و ابرها ، و بارانها ، و كتاب السلاح ، و كتاب خلق الفرس .
و اين تصنيفات نيز از اوست كه جز كتاب الصفات نبست : كتاب الانواء . كتاب
هامش
( 1 ) ف ( استعظاما ) وجب ( استصعابا ) .
( 2 ) مروالروذ . يا مرورود از شهرهاى خراسانست و تا مروشاهجان پنج روز فاصله دارد ( قاموس الاعلام تركى ) .
( 3 ) اخبيه جمع خباء - خرگاهى كه از مو يا پشم سازند ( فرهنگ نفيسى ) .