آغاز بوسيلهء عموى خودمان اسحاق مالك آنها شدهايم و پيوسته بروزگاران بندگان ما بودهاند . ما و فرزندان فارس را پدرى پيوند ميدهد كه پس از او اهميت ندهيم كه كى منفرد مانده است » .
و چون سخن يكى از نزاريان كه گويد : « اسحاق و اسماعيل فخر بلند و نسب شريف داشتند . سواران فارس و فرزندان نزار هر دو بزرگ و پاكيزهاند . » ايرانيان بروزگار قديم به احترام ابراهيم خليل عليه السلام با نذرهاى معتبر آهنگ بيت الحرام مىكردند و بيت الحرام نزد آنها مهمترين معابد هفتگانه و خانههاى معتبر جهان بود .
و كسى كه متعهد امور خانه بود مايهء بقا و استمرار حرمت آن شده بود و در اين مورد بگفتهء يكى از عربان دوران جاهليت استشهاد مىكردند كه گفته بود :
« ايرانيان از روزگار بسيار قديم بر كنار زمزم زمزمه مىكردند » .
و گفتار كسانى از ايرانيان كه گفتهاند منوشهرى كه نسب ايرانيان به دو ميرسد منشخر پسر منشخر باغ بوده كه همان يعيش بن ويزك است و ويزك همان اسحاق بن ابراهيم خليل بوده است و شاهدى كه از گفتهء يكى از شاعران ايران بدوران اسلام در مقام تفاخر آوردهاند كه گويد :
« پدر ما ويزك بود و هر كه در نسب خود تفاخر كند من به او سرفرازم .
پدر ما ويزك بنده و پيمبر بود و شرف رسالت و زهد داشت .
وقتى بزرگان تفاخر كنند هيچكس همانند من نيست كه خاندان من از همه سر است . » و گفتهء همهء آنها كه گويند : پادشاهى از فرزندان اسماعيل به فرزندان اسحاق منتقل مىشود و اين فكر بر بيشتر كسانى كه در روزگار ما طرفدار تأويلند غلبه دارد ، ولى خلاف است كه آيا ملك بفرزندان عيص ميرسد يا به فرزندان آل عمران
التنبيه والإشراف ( فارسي ) — صفحة 102
مساهمون: المسعودي
ص١٠٢