فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا ، تَضَرَّعُوا ، وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ
. « 1 » - پس اى كاش هنگامى كه سختى و ناگوارىاى از سوى ما به آنان مىرسيد ، تضرّع و زارى مىنمودند ، ليكن دلهايشان قساوت پيدا نموده و سنگدل گرديده بودند .
خداوند - جلّ جلاله - در اين آيهء شريفه هشدار مىدهد كه اگر كافران تضرّع و زارى مىنمودند ، خداوند سختى و ناگوارى و خشم و عذاب و عقاب خويش را از آنان برمىداشت ، و ناراحتيهاى آنان را بر طرف مىنمود .
ملاحظه مىشود كه خداوند نفرمود : « اى كاش وقتى سختى و ناگوارى از ناحيهء ما به سوى آنان مىآمد ، نماز مىخواندند ، يا روزه مىگرفتند ، يا حجّ بجا مىآوردند ، يا قرآن قرائت مىنمودند » ، و اين خود به صراحت مطلب را براى برجستگان فهيم روشن مىنمايد .
3 - باز از جمله آيات ، وعدهء پاكيزه خداوند - جلّ جلاله - است به اينكه دعا ، كليد رسيدن به آمال و آرزوهاست . آنجا كه مىفرمايد :
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي ، فَإِنِّي قَرِيبٌ ، أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ
. « 2 » - و هر گاه كه بندگانم در بارهء من از تو بپرسند ، بگو : من نزديكم ، و دعاى هر دعاكننده را هنگامى كه مرا بخواند ، اجابت مىكنم .
4 - و نيز در اين باره است فرمايش ديگر خداوند - جلّ جلاله - كه مىفرمايد :
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ، إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي ، سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ
. « 3 » - مرا بخوانيد تا دعايتان را اجابت كنم ، براستى كسانى كه از پرستش و عبادت من گردنكشى مىكنند ، با حالت خوارى و ذلّت وارد جهنّم خواهند شد .
خداوند - جلّ جلاله - با اين آيه شريفه توجّه مىدهد كه ترك كردن دعا ، استكبار و گردنكشى از پرستش و عبادت او ، و نيز موجب داخل شدن در آتش جهنّم و عذاب خواركنندهء آن است .
هامش
( 1 ) انعام ( 6 ) : 43 .
( 2 ) بقره ( 2 ) : 186 .
( 3 ) غافر ( 40 ) : 60 .