18 - اگر ميّت ، مستضعف « 1 » باشد ، نمازگزار بعد از تكبير چهارم بگويد :
« اللّهمّ ، اغفر
لِلَّذِينَ تابُوا ، وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ ، وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ
. »
- خداوندا ، كسانى را كه توبه نموده و از راه تو پيروى كردند بيامرز ، و از عذاب جهنّم نگاهشان بدار .
19 - اگر ميّت مجهول باشد و معلوم نشود كه دشمن خدا - جلّ جلاله - است ، و يا دوست خدا - جلّ جلاله - بعد از تكبير چهارم بگويد :
« اللّهمّ ، هذه نفس أنت أحييتها ، و أنت امّتها ، و أنت أعلم بسرّها و علانيتها ، فاحشرها مع من تولّت . »
- خداوندا ، اين كسى است كه تو زندهاش گردانيده و ميراندهاى ، و به نهان و آشكارش آگاهترى ، پس او را با هر كس كه دوست مىداشت ، محشور فرما .
20 - اگر ميّت بچّه بوده و بالغ نباشد ، بعد از تكبير چهارم بگويد :
« اللّهمّ ، اجعله لنا و لأبويه فرطا . »
- خدايا ، او را پيش فرستادهء ما و پدر و مادرش قرار ده .
تسليت و اندوهگسارى
در روايت آمده كه مولايمان علىّ عليه السّلام فرمود : « تسليت گفتن و غمگسارى از صاحبان عزا يك بار است ، يا پيش از دفن ميّت و يا بعد از آن . » بنا بر اين ، بعد از انجام نماز با هر سخنى كه مايهء عبرت است ، و يا به مضامين روايات كه خداوند - جلّ جلاله - بر زبانش جارى مىسازد ، به بستگان ميّت تسليت بگويد . از بهترين سخنان كه از امام صادق - صلوات اللَّه عليه - پيرامون تسليت و اندوهگسارى نقل شده اين است كه آن بزرگوار ( به اين مضمون ) فرمود :
« اگر مرگ اين ميّت موجب شده كه تو قرب به پروردگارت پيدا كنى ، يا از گناه دور شوى ، اين مصيبت نيست ، بلكه رحمت و نعمتى است بر تو ؛ و اگر موجب پندگيرى
هامش
( 1 ) مقصود از « مستضعف » در اينجا ، كسى است كه از تشخيص مذهب حقّ - يعنى شيعه اماميّه اثنى عشرى - عاجز بوده ، و هيچ دشمنى با آن مذهب نداشته ، و در عين حال مجهول الحال هم نباشد .