6 - هنگامى كه خواستى از توالت بيرون بيايى ، دست به شكم بمال ، سپس آنچه را كه جدّم ابى جعفر طوسى - رضوان اللَّه عليه - روايت نموده ، بگو :
« الحمد للَّه الّذى هنّأنى طعامى و شرابى ، و عافانى من البلوى »
- سپاس خداوندى را كه خوراكى و نوشيدنى را براى من گوارا فرموده ، و از گرفتارى [ و بيمارى ] عافيت و تندرستى عنايت نمود .
7 - هنگام بيرون آمدن از توالت پاى راست خود را پيش از پاى چپ بيرون بگذارد و بگويد :
« الحمد للَّه الّذى عرّفنى لذّته ، و أبقى في جسدى قوّته ، و أخرج عنّى أذاه ، يا لها نعمة ، يا لها نعمة ، يا لها نعمة ، لا يقدرون القادرون قدرها . »
« 1 » - ستايش خدايى را كه لذّت غذا را به من شناسانيد ، و نيرويش را در جسمم به جا گذاشت ، و مايهء رنج و اذيّت آن را از من بيرون راند . چه نعمت بزرگى ، چه نعمت بزرگى ، چه نعمت بزرگى ، كه اندازه گيران نمىتوانند اندازهء عظمت آن را مشخّص سازند و بدانند .
شرايط آب
آبى در خور طهارت است كه مطلق ، و پاكيزه از نجاسات باشد ، و انسان از ناحيهء شرع از استعمال آن براى طهارت مأذون باشد .
پس هر گاه چنين آبى پيدا شد بدان تطهير مىشود ؛ و اگر چنين آبى پيدا نشد و آب قليل و كمتر از كرّ بود ، اصل آب يقينا پاك و طاهر است ، لذا انسان نبايد به خاطر قليل بودن ، از طهارت با آن خوددارى كند و به گمان و تخمين به نجاست آن حكم كند ؛ و گر نه به واسطهء همين خوددارى كردن و ترك طهارت و نماز ، نفس خويش را به هلاكت انداخته و به صاحب شريعت اهانت نموده ، بلكه امور زشت و قبيحى را به فرستادهء خداوند - جلّ جلاله - نسبت داده است ؛ زيرا اگر مقصودش عبادت خداوند سبحان باشد ، نبايد در تدبير و گفتار الهى با او مخالفت نمايد .
و مبادا به آنچه كه بسيارى از مردم بدان مبتلايند ، يعنى ترك طهارت و نماز به
هامش
( 1 ) مصباح المتهجّد ، ص 7 .