آغاز نمود . او در سال 1606 ميلادى به موفقيتهاى عمدهاى دست يافت . سال مذكور در گنجه ، دربند ، داغستان و باكو بار ديگر حكومتى ايرانى برپا گرديد . جنگ تا چند سال بعد نيز ادامه يافت . تنها در سال 1612 ، و براى مدتى كوتاه ، پيمان صلح با دولت عثمانى منعقد گرديد ، ولى بعد دوباره در زمان حكومت شاه عباس ميان طرفين پيكار درگرفت .
تلاش جديد روسها به منظور اعمال قدرت و حاكميت در بخش شمالى قفقاز در سال 1604 ميلادى آغاز گرديد . در اين سال واحدهاى اندك بوتورلين
Buturlin
و پله شهيف
Plesheev
كوششهايى را آغاز نمودند ، ولى توفيقى حاصل نشد .
بدين روال ، بار ديگر حكومتى ايرانى برقرار گرديد ، شاه عباس در همهء شهرهاى متصرفى چون گنجه ، دربند و باكو بناهايى احداث كرد . و اما راجع به گنجه بايد يادآور شد كه اين شهر به محل جديدى ، به يك فرسخى يعنى 7 - 6 ورستى بالاى مسير رودخانهء گنجك منتقل گرديد . بقاياى ابنيه اين دوره عبارتند از : قلعهء گنجه و مسجدى قديمى كه به مسجد تاتارها شهرت دارد . به طور كلى ، بخش غربى شهر كه محل سكونت تركان و ايرانيان بوده در زمان شاه عباس بنا شده است ، ولى بخش شرقى آنكه اكثرا ارامنه و روسها در آنجا زندگى مىكنند ، جديد است . آرامگاه نظامى شاعر نامى كه در سمت شرق شهر واقع شده همچنان محفوظ مانده است . آثار فوقانى آرامگاه به تدريج ويران شده است . در سالهاى اخير آرامگاه نيز آسيب ديده است « 1 » . ديوارهاى قلعهء باكو بازسازى شدهاند و كتيبه سالهاى 9 - 1608 مؤيد اين نكته است . ديوارهاى دربند در جهت دريا بازسازى و طويلتر شده است . در محوطهء دريا نيز برجى سنگى احداث گرديده است . اسكندر منشى مورخ دربار شاه عباس كبير به تفصيل از اين نكته ياد كرده است . برج داخل دريا به ديوارهاى ساحلى واقع در خشكى متصل شده بودند و به هنگام انجام همين كارها بود كه سنگهايى از بناهاى ادوار كهن به دست آمد . اين برج مدتى كوتاه در دريا قرار داشت . فدوت كوتوف
Fedot Kotov
جهانگرد روس كه در سال 1623 به اينجا آمد ، از آن ديدن كرد . ولى بعد از 15 سال ، در 1638 ميلادى وقتى كه آدام اولئاريوس يكى از افراد سفارت آلمان به اينجا آمد ، ديگر اثرى از آن بر جا نمانده
هامش
( 1 ) . مقايسه كنيد : بارتولد ، آرامگاه نظامى شاعر ، - « نشريهء بخش شرقى مؤسسه باستانشناسى ( امپراتورى ) روسيه » ، جلد 21 - 1913 ، صص 34 - 36 ؛ ( ر . ك . به : آثار بارتولد ، جلد 2 ) قسمت اول ، مسكو ، 1963 ، صص 784 - 785 . ب . استاويسكى