نظر شما پيرامون دليل فوق چيست ؟
اين است كه :
وقتى علم اجمالى آمد ، عقلا بايد احتياط نمود چه محصوره باشد چه غير محصوره . چه احتمال ضعيف باشد و چه قوى . چرا ؟
زيرا گرچه احتمال ضعيف است و لكن محتمل كه عقاب باشد قوى است و مادامىكه مؤمّن نيامده ، مخالفت جايز نيست ، مگر مؤمنى از قبيل عسر و حرج ، اضطرار ، عدم الابتلاء در كار باشد كه در اين موارد هم فرقى ميان محصوره و غير محصوره وجود ندارد .
پس مراد شيخ از عبارت ( فافهم ) در پايان دليل چيست ؟
شايد اشاره به اين باشد كه محتمل قوى است ، پس بايد احتياط كرد .
- در هر حال موافقت قطعيّه با علم اجمالى در شبهات غير محصوره لازم نيست .
جناب شيخ دليل ششم حضرات بر مدّعاى مورد بحث چيست ؟
اين است كه :
غالبا در شبهات غير محصوره همهء اطراف شبهه محلّ ابتلاء مكلّف نيستند ، بلكه برخى الاطراف مورد ابتلاء هستند .
در چنين مواردى اگر شبههء محصوره هم باشد اجتناب لازم نيست و علم اجمالى مؤثر نمىباشد تا چه رسد به شبهات غير محصوره كه در آنجا به طريق اولى احتياط واجب نيست .
فى المثل شما احتمال مىدهى كه يكى از نانوائىهاى شهرتان نجس و يا غصبى است آيا تمام نانوائىهاى شهر محلّ ابتلاء شماست ؟
خواهيد گفت : خير .
و يا فى المثل : يقين دارى يكى از پنيرفروشىهاى شهر پنيرهايش نجس است آيا همهء مغازههاى شهر محلّ ابتلاء شماست . خواهيد گفت : خير .
خوب ، وقتى همهء اطراف ، محلّ ابتلاء نباشد ، و لو شبهه محصوره هم باشد ، احتياط واجب نخواهد بود چه رسد به شبههء غير محصوره .
پاسخ شيخ به دليل ششم حضرات چيست ؟
پاسخى نفرموده است .
چه پاسخى مىتوان به دليل مزبور داد ؟
اينكه اين دليل نيز قابل خدشه بوده و مثبت مدّعاى مورد بحث نمىباشد .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 389
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٨٩