تلخيص المسائل
جناب شيخ تنبيه ششم در مورد چه مسألهاى است ؟
در مورد تدريجى الوجود بودن اطراف علم اجمالى است .
يعنى :
همانطور كه گاهى علم اجمالى به امور دفعيّه تعلّق مىگيرد ، همانطور هم گاهى به امور تدريجيّه تعلّق مىگيرد .
امور تدريجيّه ، امورى هستند كه همه آنها در خارج بالفعل موجود نيستند ، بلكه بعض الاطراف هماكنون موجودند و بعض ديگر تدريجا و در آينده تحقّق خواهند يافت .
فى المثل :
زنى مىداند در هر ماه سه روز عادت است ، ولى وقت آن مضطرب و نامعين است اگرچه تعداد روزش مشخّص است ، آيا بر شوهر اجتناب از او در تمام ماه لازم است ؟
و آيا بر خود اين زن در تمام اين ماه خواندن سورههاى عزائم و رفتن به مسجد حرام است ؟
و يا فى المثل :
تاجرى كه مىداند يك روز از ماه را مبتلا به معاملهء ربوى مىشود و آن روز معيّن نيست ، آيا خوددارى از معامله در تمام ايام ماه بر او واجب است ؟
جناب شيخ پاسخ حضرتعالى به سؤال مزبور چيست ؟
رأى تحقيقى اين است كه گفته شود :
در صورتى كه ابتلاء و عدم ابتلاء دفعى باشد ، تفاوتى ميان موجودات فعلى و موجودات تدريجىّ الوجود در وجوب اجتناب از حرامى كه مردّد ميان آنهاست ، وجود ندارد .
چرا ؟
زيرا مناط و ملاك در وجوب اجتناب متحد است .
جناب شيخ در مورد مثال زن حائض چه مىفرمائيد ؟
بله ، گاهى ابتلاء به صورت دفعتا در امورى كه به تدريج وجود پيدا مىكنند ممتنع است ، چنان كه در مسئله حيض چنين است .
چرا ؟
زيرا متنجّز شدن تكليف شوهر بر ترك آميزش حائض ، پيش از حيض ممنوع است .