تشريح المسائل
مقدّمة بفرمائيد اطراف شبهه محصوره از امور فعلى الحصولاند يا تدريجى الحصول ؟
1 - گاهى از امور فعلىالحصولاند ، بدين معنا كه همهء آنها بالفعل در خارج وجود دارند مثل انائين مشتبهين كه هر دو در مقابل ما قرار دارند .
2 - گاهى تدريجى الحصولاند ، بدين معنا كه برخى از اطراف شبهه بالفعل در خارج وجود دارند و ما بقى اطراف به مرور زمان در خارج بوجود مىآيند .
اطراف فعلىّ الحصول خود بر چند نوعاند ؟
- گاهى تدريجىالارتكابند ، يعنى نمىتوان در آن واحد همهء اطراف شبهه را مرتكب شد .
فى المثل :
فردى قسم خورده كه شب جمعه با يكى از زنانش مجامعت كند و لكن در آن شب امر بر او مشتبه مىشود كه آن زنى كه روى آن قسم خورده كدام زن است .
حال آيا مجامعت و آميزش با اين دو و يا سه زن در آن واحد ممكن است ؟ قطعا خير ، مگر يكى پس از ديگرى و به صورت تدريجى .
- و گاهى دفعىالارتكاباند ، يعنى مىتوان در آن واحد همهء اطراف شبهه را مرتكب شد مثل فروش انائين مشتبهين در يك مجلس .
انّما الكلام در اينجا چيست ؟
در جائى است كه اطراف شبههء فعلى الحصول و در عين حال تدريجى الحصول است .
در تبيين موضوع محل بحث چند مثال بزنيد ؟
مثال اوّل :
- مثل زنى كه داراى عادت وقتيّه و عدديه است يعنى در هر ماه سه روز ، آن هم در تاريخ معين و مشخصى مثلا اول ماه حيض مىشود ، مضطربه شده و وقت معيّن را فراموش كند درحالىكه بر تعداد سه روز عادتش علم دارد .
- چنين زنى :
اگر در يكى از ماههاى سال اوّل ماه تا آخر ماه را خون ببيند ، فقط مىداند كه سه روز از اين ماه را حيض بوده است ، لكن نمىداند كه آيا سه روز اوّل ماه بوده ، وسط ماه بوده و يا آخر ماه ؟
اين شبهه ، شبههء محصوره است و اطراف آن تدريجىالوجوداند .
زيرا :