پس در موارد علم اجمالى ، خمر موجود ، واقعا حرام نيست و اين بدان معناست كه علم موضوعيت دارد .
در نتيجه خمر واقعى مثل سركه ، حلال واقعى خواهد بود .
چه اشكالاتى بر نتيجهء مزبور وارد است ؟
اوّلا : بر خلاف اجماع است ، چرا كه بالاجماع خمرى در اينجا هست و حرام است نه حلال .
ثانيا : بر خلاف نصّ است ، چرا كه نصّ فرموده : اجتنب عن الخمر و اين را مقيد به علم تفصيلى نكرده .
ثالثا : بر خلاف مضمون و دستور خود اين اخبار است ، چرا كه مفاد اين اخبار اين است كه كل شىء فيه حلال و حرام ، فهو لك حلال .
يعنى اين مشتبه على الظاهر براى شما حلال است اگرچه ممكن است در واقع حرام باشد . كه سخنى غير قابل قبول است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 24
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٤