فى المثل مىدانى كه نماز بر تو واجب است عقل مىگويد : بلند شو ، نمازت را بخوان چرا ؟ به خاطر اينكه شما دچار عقاب ترك واجبات نشوى .
پس عقل چه در دفع عقاب محتمل و چه در دفع عقاب مظنون ، حكمش ارشادى است و مىخواهد كه شما در روز جزا مؤاخذه نشويد .
حال شرع نيز وقتى حكم مىكند به ( احتط لدينك ) به تبع عقل است كه چنين حكمى مىكند تا كه بندگان دچار عقاب ترك واجبات و ارتكاب ترك محرّمات نشوند . از طرفى شما نبايد خيال كنيد كه اگر عقل گفت احتياط واجب است ، اين حكم ارشادى است و چنانچه شرع فرمود احتياط واجب است ، پس مولوى است خير ، اينطور نيست . بلكه بارها گفته شد كه آنگاه كه امر روز معاليل تكاليف مىرود ظهور در ارشاد دارد و امر شارع نيز روى معلول تكليف رفته است . مثل من ترك الشبهات ، نجى من المحرّمات - و من اخذ بالشبهات وقع فى المحرّمات و هلك من حيث لا يعلم .
پس تا به اينجا گفته شد كه احتياط واجب است و حكم به وجوبش ارشادى است چه حاكم بر اين حكم عقل باشد و چه شرع .
به عبارت ديگر نظر نهايى شيخ اين است كه وجوب احتياط يك وجوب ارشادى است خواه از راه حكم عقل و دليل عقلى ثابت شود و خواه از راه خطاب شرعى و اعتقاد به مولويت آن معقول نيست .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 177
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٧٧