تشريح المسائل
نخستين مطلب از مطالب سهگانه مبحث علم اجمالى پيرامون چه امرى است ؟
پيرامون شبهات تحريميّه است .
يعنى چه ؟
يعنى : به اصل حرمت علم اجمالى دارم لكن مكلّف به ، براى من مشكوك است كه گفته شد اين مطلب خود داراى چهار مسئله است .
نخستين مسئله از مسائل چهارگانهء مطلب چيست ؟
شبههء موضوعيّه است .
شبههء موضوعيّه چيست ؟
اين است كه : بنده يقين به اصل حرمت دارم . لكن شك دارم كه آيا اين فرد خارجى متعلّق حرمت است يا آن يكى ؟
به عبارت ديگر : آيا اين ظرف خمر است و متعلّق حرمت يا آن يكى ظرف .
بهطور كلّى شبهه در اين مقام چند صورت دارد ؟
دو صورت :
1 - شبهات محصوره كه اطراف شبهه محصور ، محدود و انگشتشمار است .
به عبارت ديگر : دوران امر بين متباينين است كه قدر جامعى ميان آن دو نيست ، مثل اينكه : امر دائر است ميان يكى از دو شىء خارجى يا يكى از چند شىء و حدّ و مرز دارد .
2 - شبهات غير محصوره كه اطراف شبهه نامتناهى و از شماره بيرون است به عبارت ديگر : دوران امر بين الاقلّ و الاكثر است كه اقل قدر متيقّن و قدر جامع است ، فى المثل : يكى از هزاران ظرف خارجى موجود در خارج نجس و حرام است .
فعلا بحث شما پيرامون كدام صورت است ؟
در موارد علم اجمالى و شبهات محصوره است .
مرادتان از پاسخ اخير چيست ؟
اين است كه : شما و يا بنده علم اجمالى داريم به حرمت يكى از دو و يا سه و يا ده ظرفى كه در خارج است و لكن مشخّصا نمىدانيم كداميك از آنهاست .
سؤال اساسى در اينجا چه سؤالى است ؟
اين سؤال است كه آيا اين علم اجمالى من و يا شما منجّز واقع هست يا نه ؟ و امتثال مىطلبد يا نه ؟