احتمال ديگر در تفاوت ميان حرمت ظاهرى و واقعى
و در تفاوت ميان حرمت ظاهرى و واقعى احتمال دارد كه :
1 - حكم واقعى نزد قائل به حرمت ظاهرى ، اباحه باشد جز اينكه ادلّهء اجتناب از شبهات ، ظهور در حرمت ( شىء مشتبه ) دارند و حال آنكه قائل به حرمت واقعى در اثبات آن از باب قبح تصرف در اشيائى كه اختصاص به غير دارد بدون اذن آن غير به اصالة الخطر تمسّك مىنمايند .
احتمال ديگر در تفاوت حرمت ظاهرى و واقعى
و در تفاوت ميان حرمت ظاهرى و واقعى احتمال دارد كه :
معناى حرمت ظاهرى ، حرمت شىء باشد در ظاهر ، پس بر ( ارتكاب ) آن مطلقا عقاب مترتب است اگرچه در واقع حرام باشد .
اما قائل به حرمت واقعى مىگويد : اصلا در ظاهر حرمتى وجود ندارد ، پس اگر شىء در واقع حرام باشد بر ارتكابش مستحق مؤاخذه است و الا عقاب منتفى است و معناى حرمت واقعى اين نيست كه مشتبه در واقع حرام است ، بلكه معناى حرمت واقعى اين است كه اگر حرمتى در واقع ثابت باشد ، اين حرمت در مشتبه محقّق است . چنانچه اين معنا به فرمودهء بهبهانى يكى از اقوال اخباريّين در اين مسئله است چرا كه ايشان پس از ردّ خبر تثليث به اينكه دلالت بر خطر و منع و وجوب توقف نداشته ، بلكه مقتضاى آن اين است كه هركس كه مرتكب شبهه شده و اتفاقا در واقع حرام بود هلاك مىشود نه بطور مطلق و لو آنكه در واقع حرام نباشد چنين فرمود :
به خاطرم مىآيد كه در ميان اخباريها برخى هستند كه قائل به اين معنا هستند .