1 - مثل : زنى كه ذات العادت العدديّة است و روزهاى عادتش 7 روز مىباشد ، لكن اين بار از 7 روز گذشته است و لذا شك مىكند كه اين ادامهء حيض است و يا اينكه استحاضه مىباشد ؟
- گفتهاند : از اين 7 روز كه بگذرد تا روز دهم ايام استظهار است ، بدين معنا كه بايد منتظر بماند تا مشخّص شود كه اين حيض است يا نه ؟
و لذا اگر تا ده روز قطع شود مىفهمد كه همهء 10 روز حيض بوده ، لكن اگر از 10 روز گذشت مشخّص مىشود كه اين ما عدا العادة استحاضه بوده است .
حال : اين زن نمىداند كه عبادت در ايام استحاضه بر او واجب است يا حرام ؟
اين مىشود دار الامر بين الوجوب و الحرمة .
و لذا شارع در اينجا فرموده :
تا 10 روز بايد عبادتش را ترك كند ، لكن پس از اين اگر معلوم شد كه حيض بوده عبادتى برعهدهء او نيست و چنانچه معلوم شود كه استحاضه بوده است بايد نماز و يا روزهاش را قضا نمايد .
در نتيجه : متوجّه مىشويم كه شارع در اينجا جانب حرمت را مقدّم داشته است :
2 - مثل : زنى كه صاحب عادت وقتيه نيست ، اين زن خونى را مىبيند لكن نمىداند كه حائض شده و يا كه اين خون ، خون استحاضه است .
به او گفته مىشود كه :
اگر اين رؤيت خون از سه روز گذشت معلوم مىشود كه حيض بوده است و چنانچه از سه روز كمتر بود معلوم مىشود كه استحاضه بوده است ، كه به اين ايام استظهار گفته مىشود .
حال : اين زن نمىداند كه عبادت بر او واجب است يا حرام ؟
به او گفته مىشود اگر حائض هستى حرام و الا اگر مستحاضه هستى واجب .
خوب : اين دار الامر بين الوجوب و الحرمة است و شارع نيز در اينجا جانب حرمت را مقدم داشته و فرموده : بايد عبادت را ترك كنى .
3 - مثل : انائين مشتبهين : دو ظرف وجود دارد و شما نمىدانى كداميك از اين دو پاك و كدام نجس است . از طرفى مىخواهيد براى نماز وضو بگيريد و آبى هم جز آب موجود در اين دو ظرف نداريد چه بايد بكنيد ؟
- با آب هريك كه بخواهيد وضو بگيريد چنانچه پاك باشد يجب و اگر نجس باشد يحرم .
- و لذا اين دار الامر بين الوجوب و الحرمة است .
- شارع در اينجا فرموده : هر دو را ترك و تيمم كن ، يعنى : جانب حرمت را مقدّم داشته است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 347
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٤٧