* صور اخير تحت چه عناوينى مطرح شدهاند ؟
تحت عنوان سه مطلب :
- مطلب اوّل : شك در تكليف و شبههء وجوبيه است كه داراى چهار مسئله بود و بيان آن در بحث برائت گذشت كه مجراى اصل برائت است .
- مطلب دوم : شك در تكليف و شبههء وجوبيه كه داراى چهار مسئله و مجراى اصالة البراءة است كه مفصلا مورد بحث قرار گرفت .
- مطلب سوّم : شك در ( نوع ) تكليف ( و نه جنس آن ) و دوران بين المحذورين است كه در اينجا مورد بحث قرار مىگيرد و مجراى اصالة التخيير است .
* مطلب اخير داراى چند مسئله است ؟
داراى چهار مسئله است :
دوران بين المحذورين به جهت فقدان نصّ .
دوران بين المحذورين به جهت اجمال نصّ .
دوران بين المحذورين به جهت تعارض نصّين .
دوران بين المحذورين به جهت شبههء موضوعيه .
* اولين مسئله از مسائل اربعه مطلب سوم چيست ؟
دوران بين المحذورين يعنى : وجوب و حرمت است
* منشا اين شبهه چيست ؟
فقدان نصّ .
* آيا مراد از فقدان نصّ در اينجا اين است كه اصلا نصّى وجود ندارد ؟
خير ، بلكه اجمالا مىدانيم كه يكى از وجوب و يا حرمت دليل دارد ولى اين حكم كداميك از وجوب و يا حرمت است نمىدانيم .
به عبارت ديگر : دليل بر تعيين يكى از آن دو نداريم .
فىالمثل : نصف علماء امت فرمودهاند نماز جمعه در عصر غيبت واجب است و نصف ديگر فرمودهاند :
حرام است .
* با توجّه به مقدّمات مزبور مراد از ( كما اذا اختلفت الأمّة على القولين . . . ) چيست ؟
اين است كه :
1 - از طرفى برحسب روايات متواتره مىدانيم كه هيچ واقعه و حادثهاى خالى از حكم نيست .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٨٩