* واجب موقت خود بر چند قسم است ؟
بر دو قسم :
1 - موسّع ، كه زمان آن بيشتر و وسيعتر از زمانى است كه انجام فعل نيازمند آن است .
2 - مضيّق ، كه زمان منظورشده برابر با زمانى است كه انجام فعل نيازمند آن است .
* واجب غير موقت بر چند قسم است ؟
بر دو قسم : فورى و غير فورى
فورى مثل ازالهء نجاست از مسجد ، جواب سلام ، امر به معروف
غير فورى مثل خمس ، زكات ، قضاى نماز .
* مراد از واجب مطلق و مقيّد چيست ؟
واجب مطلق آنست كه وجوب آن مشروط به شرطى نباشد مثل نماز واجب .
واجب مقيّد يا مشروط آنست كه وجوب آن مشروط به شرطى است مثل وجوب حج كه مشروط به تحقق استطاعت است . البته از آنجا كه مطلق و مقيّد از امور اضافى هستند ممكن است واجب نسبت به امرى ، واجب مشروط باشد و نسبت به امرى ديگر ، واجب مطلق . فى المثل نماز نسبت به دخول وقت واجب مشروط است .
* مراد از واجب تعبّدى و توصّلى چيست ؟
واجب تعبّدى آنست كه بايد به قصد قربت يا به قصد امتثال امر انجام شود مثل عبادات واجب توصّلى آنست كه نيازى به قصد قربت و نيت ندارد و هركس آن را انجام دهد از عهدهء مكلّف ساقط است مثل پاك كردن جامهء نجس براى خواندن نماز در آن .
* مراد از واجب معلّق و منجّز چيست ؟
واجب معلّق ، فعلى است كه وجوب ، فعلا به آن تعلّق گرفته و حصول آن فعل :
1 - يا بر امرى غير مقدور بستگى دارد و تفاوتى ندارد كه آن امر نامقدور ، زمان باشد يا غير زمان مثل اينكه شما در ماه شوال مستطيع شوى و خطاب حج متوجه شما شود ولى نمىتوانى در سؤال آن را اتيان كنى بلكه نياز به گذشت زمان دارد تا ذىحجه برسد .
2 - و يا بر امر مقدورى بستگى دارد كه انجام آن واجب نيست فى المثل مولى به شما مىگويد : اگر خانه خريدى زيد را اكرام كن .
واجب منجّز ، فعل واجبى است كه به امر غير مقدورى وابسته نباشد مثل وجوب نماز پس از اينكه وقت آن فرارسيده باشد و يا وجوب حج پس از استطاعت و پس از حلول و دخول وقت آن .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٧٦