* پس مراد از ( و كيف كان فيظهر من المعارج القول بالاحتياط . . . الخ ) چيست ؟
اين است كه اصالة البراءة از امارات باشد و يا از اصول ، از عبارات جناب محقّق در كتاب معارج الاصول به دست مىآيد كه در شبهات وجوبيّه هم اتّفاق بر برائت نمىباشد ، چرا كه در اين مقام يعنى مسئله شبهات وجوبيّه :
1 - جماعتى احتياط را غير لازم دانسته و اصالة البرائتى هستند .
2 - جماعتى نيز احتياط را لازم دانستهاند مطلقا .
3 - و جماعتى ميان شبهات تحريميّه و وجوبيّه قائل به تفصيل شدهاند يعنى در شبهات تحريميّه احتياطى و در شبهات وجوبيّه برائتى و از جناب صاحب معالم حكايت شده كه برخى نيز در شبهات وجوبيّه قائل به وجوب احتياط هستند .
* حاصل مطلب در ( فالظاهر انّ المسألة خلافيّة . . . ) چيست ؟
اين است كه از شهادت صاحب معالم و شيخ بهائى و مطالب آن دو محدّث آشكار مىشود كه مسئله عدم وجوب احتياط در شبهات وجوبيّهاى كه منشأ آنها فقدان نصّ است ، اجماعى نيست منتهى مخالف اين مطالب شناخته شده نيست .
* پس مراد از ( و ان كان يظهر من الشيخ و السيدين التمسّك به . . . ) چيست ؟
اين است كه اگرچه جناب شيخ طوسى و سيد مرتضى و سيد بن زهره در مواردى احتياط كردهاند ، لكن مذهب آنها در اين مسئله در اكثر فتاواى آنها روشن بوده و برائتى هستند .
* پس مراد از ( و الاقوى فيه جريان اصالة البراءة للأدلّة الاربعة . . . ) چيست ؟
نظر خود جناب شيخ انصارى است مبنى بر اينكه در شبههء وجوبيّه فقدان نصّ اصالة البراءة جارى مىشود و دليل ايشان بر اين مدعا :
1 - همان ادلّهء اربعه است كه در شبههء تحريميّه و فقدان نصّ بحث آن گذشت .
2 - علاوه بر ادلّهء مزبور اجماع مركب اقامه شده بر اينكه :
در شبههء تحريميه برائتى است در شبههء وجوبيه هم برائتى است ، آنهم بدون تفصيل و كسى كه در شبههء تحريميّه احتياطى شده در شبههء وجوبيه نيز برائتى شده است ، بدون تفصيل .
* نتيجهء مطلب شيخ چيست ؟
كسى نمىگويد : در شبههء تحريميّه برائت و در شبههء وجوبيّه احتياط است و حال آنكه ما در شبههء تحريميّه برائتى هستيم و در شبههء وجوبيه نيز برائتى مىشويم تا طرق اجماع لازم نيايد .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٧٢