از مجلسى ( ره ) -
« حرفا ظاهرا »
شايد مقصود اين است كه مدغم نباشد و حروفى نباشد كه در درج كلام ساقط مىشوند ، پايان نقل از مجلسى ( ره ) .
من گويم : روشنتر اين است كه مقصود حرفى باشد كه معلوم شود از قرآن است يعنى در ضمن جملهاى باشد از قرآن كه ممتاز گردد از كلام ديگر و قرآنيت آن محرز گردد و از اين حديث استفاده شود كه مجرد نيت براى تحقق قرآنيت كافى نيست و اين خود يك بحث پردامنهاى است كه در مسائل فقهى مورد توجه است :
1 - بسم اللَّه ، در فقه شيعه جزء سوره است و گويند : اگر با قصد سوره معينى بسم اللَّه گفت و خواست سورهء ديگر بخواند بايد بسم اللَّه را به قصد آن سوره اعاده كند .
2 - مس كتابت قرآن براى بىطهارت حرام است ، اگر يك كلمه را به قصد قرآن نوشت همين حكم حرمت بر آن مترتب است ، و خلاصه اينكه قرآن بودن امرى است قصدى و به قصد خواننده تحقق يابد ولى اين حكم مورد اعتراض است و قرآن بودن هر كلام يا جزء بودن بسم اللَّه براى هر سوره معين به مميز خارجى است نه به صرف قصد خواننده مانند سائر امورى كه مميزات خارجى دارند و تعين بسم اللَّه به عنوان جزئيت يك سورهء خاص به اين است كه آن سوره بعد از آن خوانده شود و تعين يك لفظ براى اينكه قرآن باشد به اين است كه اندازهاى از سائر الفاظ قرآن بدان ضميمه شود كه شناخته شود قرآن است چون قرآن از نظر ذات كلامى است ممتاز و در حد اعجاز ، پس بسم اللَّه جزء مشتركى است از همه سورهها مانند يك خشت كه جزء مشترك مسجد و مدرسه است و چنانچه جزئيت آن براى مسجد به اين است كه سائر مشخصات مسجدى با آن ضميمه شود جزئيت بسم اللَّه هم براى سورهء خاص در صورتى است كه مشخصات آن سوره با آن ضميمه شود و چنانچه قصد
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 644
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦٤٤