است چنانچه شيخ بهائى گفته است : و آن را آيهء سخره گفتهاند چون دلالت دارد بر اينكه خداوند همه چيز را مسخر خود دارد و رام خويش نموده است .
آية السجده - مشهور اين است كه مقصود از آية السجده دو آيه است از آخر سورهء حم سجده ، از «
سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ
» تا آخر سوره .
و گفتهاند : مقصود همان آيهء پس از آيه سجده سورهء الم السجده است و آن اين است ( 16 سوره الم سجده ) : «
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
» زيرا با اين مقام مناسبتر است و احوط جمع ميان هر دو است . از مجلسى ( ره ) - در نهايه گفته است : عرض زمينه مدح و ذم انسان است چه در خودش باشد چه در پدرانش چه در بارهء كسان وابسته به او ، گفتهاند : عرض آن جهتى است كه انسان آن را حفظ مىكند از خودش و حسبش و دفاع مىكند از كاسته شدن و بر باد رفتن آن .
ابن قتيبه گفته : عرض ، راجع به خود انسان است و تنش ، نه جز آن ؛ و از اين باره است حديث ابن ضمضم : بار خدايا من عرض خود را به بندگانت صدقه دادم ، يعنى هر كه مرا عيب كند از او گذشتم ؛ و از آن است حديث ابى الدرداء : از عرض خود وام بده براى روز نيازت ، يعنى هر كه تو را عيب گويد و مذمت كند از او مگذر و آن را در ذمهاش واگذار براى روز نيازت در قيامت ، انتهى .
و گفته شده است : معنى اين حديث اين است كه : من عرض خود را به خاطر تو براى مردم مباح كردم و اگر مرا غيبت كردند و بد گفتند از آنها گذشتم و در قيامت اجر آن را از تو خواهم زيرا تو فرمان دادى به عفو و گذشت . و وارد شده است كه روز قيامت ندا رسد كه : هر كه بر خدا مزدى دارد برخيزد ، و برنخيزد جز كسى كه در دنيا گذشت داشته باشد . و از پيغمبر روايت شده است كه فرمود : آيا هر كدام شما عاجز هستيد كه چون