ميان علماء اماميه و ديگران در اين موضوع مناظرات بسيارى واقع شده است ، و علماى ما در اثبات رجعت كتابهاى مبسوطى نوشتهاند :
1 - احمد بن داود جرسانى ( ره ) .
2 - حسن بن على بن ابى حمزهء بطائنى ( ره ) .
3 - فضل بن شاذان نيشابورى ( ره ) .
4 - صدوق محمد بن بابويه ( ره ) .
5 - محمد بن مسعود عياشى ( ره ) .
6 - حسن بن سليمان ، شاگرد شهيد ثانى ( ره ) .
و متكلمين از علماء ما آن را ذكر كردهاند ، چون شيخ مفيد و شيخ الطائفه و سيد مرتضى و علامه و كراچكى و ديگران از علماء اماميه ، و همهء كتب حديث موجود در اين زمان پر از ذكر رجعت است ، و من در كتاب بحار الانوار جلد 13 بيش از دويست حديث از چهل و چند اصل معتبر در بارهء رجعت نقل كردم و همه صريح در اثبات رجعتند ، و اما راجع به رجعت ائمه ( ع ) اخبار در رجعت امير المؤمنين و امام حسين ( ع ) متواتر است ، و در رجعت رسول خدا ( ص ) هم اخبار بسيارى است ، و در بارهء رجعت ساير ائمه هم روايات فراوانى است ولى بدان بسيارى نيست ، و اما در بارهء خصوصيات رجعت اخبار اختلاف دارد :
1 ) آيا رجعت همزمان ظهور امام قائم ( ع ) است يا جلوتر يا عقبتر .
2 ) در مدت رجعت هر يك .
و تحقيق اين خصوصيات لزومى ندارد و ايمان اجمالى بدان كافى است ، و اختلاف اخبار در خصوصيات يك موضوعى باعث انكار اصل آن نمىشود ، زيرا در معاد و در اصول دين هم اخبار مختلفى وارد شده ، با اينكه اصل آنها قطعى است : در بصائر الدرجات سعد بن عبد الله بن سند صحيح از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه اول كسى كه زمين براى او شكافد و به دنيا برگردد حسين بن على ( ع ) است ، رجعت عمومى نيست بلكه براى افراد مخصوصى است ، يعنى
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 830
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٨٣٠