مراتبى دارد :
الف - تفويض در تكوين و آفرينش ، كه مبدأ آن تورات است و معتقدان قديم آن يهودند ، و تورات است كه مىگويد خدا جهان را در ظرف شش روز آفريد و ادارهء آن را به خودش واگذاشت .
فلاسفهء يونان گويند : ادارهء آفرينش و تكوين به عقول عشره واگذار شده است .
و اين نظر فلسفى هم از اين اصل تورات برداشته شده است و در قالب ( الواحد لا يصدر منه الّا الواحد ) ريخته شده .
ب - تفويض در جعل قانون و تشريع ، اين عقيده براهمه است كه بعث انبياء را زشت شمارند و گويند : خدا امور تشريع و قانونگذارى را به عقل بشرى تفويض كرده است .
ج - تفويض ، در انجام قوانين و دستورات است كه عقيدهء معتزله است و مىگويند بشر در اجراء و اعمال قانون مستقل است ، و خداوند در اين مرحله نسبت به او تأثيرى ندارد و به خودش او را واگذارده ، همهء اين عقائد كه عنوان تفويض بر آنها است منطبق است ، باطل است ، و ما هر كدام را در محل مناسب توضيح دادهايم .
( 3 ) مفوضه كه شيخ صدوق ( ره ) آنها را در رديف غُلات شمرده و در كفر شريك آنها دانسته ، طبق شرح شيخ مفيد همان فرقهاى از غلاتند كه از يهود سر چشمه گرفته و گويند : آفرينش و روزى دادن و تدبير امور جهان به پيغمبر و ائمه واگذار شده ، و مؤسس اين عقيده طبق روايت زراره كه در ضمن كلام شيخ صدوق ( ره ) نقل شد از خاندان عبد الله بن سبأ است كه
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 814
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٨١٤