معنى درستى است كه اخبار و حكم عقل بر آن دلالت دارند .
4 - تفويض بيان علوم و احكام به آنها طبق آنچه صلاح دانند از نظر اختلاف عقل و فهم مردم و يا از نظر تقيه و مقتضيات زمان ، پس براى بعضى از مردم احكام واقعيه را بيان مىكنند و بعضى را به تقيه جواب مىدهند و در برابر بعضى به سكوت مىگذرانند ، و تفسير آيات و بيان معارف را طبق فهم سئوالكنندگان بيان مىكنند چنانچه بيايد ، و حق دارند جواب سؤال را بدهند و حق دارند ندهند ، چنانچه در اخبار بسيارى است كه بر شما لازم است بپرسيد و بر ما لازم نيست جواب بدهيم و اينها همه طبق مصالح وقت است كه خدا به آنها رهنمائى مىكند ، چنانچه در خبر ابن اشيم و غيره بيايد و شايد تخصيص اين موضوع به پيغمبر اسلام و ائمه ( ع ) براى اين است كه با اين وسعت براى انبياء و اوصياء ديگر ميسَّر نبوده است و آن مكلَّف به تقيه نبودند و بايد حق را بگويند و تحمل ضرر آن را هم بكنند ، گر چه ملاحظهء عقل مردم وظيفهء آنها هم بوده ، و تفويض بدين معنى هم حق است و به اخبار مستفيضه ثابت است و ادلّهء عقليه هم گواه آن است .
5 - اختيار در حكم به ظاهر شرع يا موافق آنچه از حق و واقع دانند از الهام خداوند نسبت به هر واقعهاى و اين يكى او توجيهات خبر ابن سنان است كه مىآيد ( حديث - 8 ) .
6 - تفويض در بخشش و منع مالى ، زيرا خدا زمين و هر چه در آن است براى آنها خلق كرده است و انفال و خُمس و صفاياى غنيمت را هم از آن آنها نموده است و آنها حق دارند هر چه را به كسى ببخشند و حق دارند منع كنند و اين معنى هم حق است و از بسيارى اخبار ظاهر است ، و چون تو
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 807
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٨٠٧