وحى و الهام از خدا هر چه را خواهند حلال كنند يا حرام كنند ، يا آنچه وحى شده تغيير دهند به نظر خودشان ، اين باطل است و عاقلى بدان قائل نيست ، زيرا پيغمبر براى بيان حكمى روزها انتظار وحى مىبرد و از خود نظرى نداشت ، و خدا هم فرمود : « از هواى نفس سخن نمىكرد و نبود گفتارش جز وحى كه به او مىرسيد » .
ب - چون خدا تعالى پيغمبرش را كامل آفريد تا آنجا كه جز حق و صواب اختيار نمىكرد و در هر موضوعى به خاطرش چيزى خلاف خواست خدا نمىآمد تعيين برخى از امور را مانند افزايش در ركعتهاى نماز واجب و تعيين نافلههاى نماز و روزه و بهرهء جد و ديگر امور را كه برخى از آنها در اين كتاب مىآيد به دو تفويض كرد براى اظهار شرافت و مقامش نزد خود ، ولى اين تعيين هم منحصراً با وحى بوده و اختيار او هم به الهام و باز هم اختيار او با وحى جديد و امضاء تأكيد مىشده ، و اين مانع عقلى ندارد و نصوص فراوانى هم بدان دلالت دارد ، و كلينى و اكثر محدثين بدان قائلند و اگر چه كلام صدوق نمايش مخالفت با اين عقيده را دارد ولى ممكن است حمل بر نفى معنى اول شود ، زيرا او در كتب خود اكثر اخبار دالّه بر ثبوت معنى دوم را روايت كرده و متعرض تأويل آنها نشده ، و در كتاب فقيه گفته است :
( خدا عز و جل امر دين خود را به پيغمبرش تفويض كرده و تعدى از حدود خود را به دو تفويض نكرده ) .
3 - تفويض امور مردم بدانها ، از سياست و تأديب و تكميل و تعليم و امر به اطاعت خودشان در آنچه خوش دارند و بد دارند و در آنچه صلاح دانند و صلاح ندانند ، و مقصود از اين خبر ( حديث - 1 ) همين است و اين
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 806
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٨٠٦