گويد : ابن عباس گفته است :
ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى
- آنچه خدا بهرهء رسولش كرده از اهل قرى - تا آخر آيه در بارهء اموال كفار اهل قرى است كه قريظه و بنو النضير بودند از يهود مدينه و فدك بود در سه ميلى مدينه و خيبر بود و دهات عرينه و ينبع ، آنها را خدا به پيغمبرش داد تا هر چه خواهد در آنها حكم كند ، و خبر داد كه همهء اينها از آن او است ، بعضى از مردم گفتند : بايد تقسيم شوند ، و اين آيه نازل شد ، بعضى گفتهاند آيهء اول راجع به خصوص اموال بنى النضير است چون كلمهء « منهم » دارد كه اشاره به همان بنى النضير مىشود كه در اول سوره مورد بحث شدهاند ، و آيهء دوم راجع به اموالى است كه بدون جنگ به دست آمده است ، و بعضى گفتهاند هر دو راجع به يك موضوع هستند و آيهء دوم را بيان تقسيم و مصرف مالى است كه در آيهء اول بيان شده .
تفسير آيات از طبرسى ( ره ) « آنچه خدا غنيمت و بهره به رسول خدا داده است از ايشان » يعنى از يهودى كه آنها را كوچ داد ( و آنها بنى النضير بودند كه بعد از بدر پيمان صلح با مسلمانان مدينه را نقض كردند و پيغمبر آنها را محاصره كرد ، و در قرارى كه به وساطت عبد الله بن ابى بن سلول طرفدار دوران جاهليت آنها بسته شد بنا شد هر چه اموال منقول توانند بردارند و از محيط مدينه به خارج قلمرو اسلام كوچ كنند ، و همهء اموال خود را با شتران و دواب حمل دادند ، و آنچه را هم از درهاى ساختمانهاى خود پسنديدند و توانستند كندند و با خود بردند ) اگر چه اين حكم نسبت به همهء اموال كفار كه در تصرف اسلام آيد سارى و جارى است « آنچه از اموال كه بىقشون كشى به وسيلهء شتر و اسب باشد . . . » و مقصود اين است كه آنچه با اسب و شتر به سوى آن يورش نبرديد ، و نزديك خود مدينه بوده و پياده به آنجا رفتيد « ولى خدا رسولان خود را بر هر كه خواهد مسلّط كند » يعنى آنها را بىنبرد بر دشمن چيره سازد به وسيلهء ترسى كه به دل آنها اندازد ( و به