اطلاق شهيد بر امت نسبت به مردم كه در آيه ( 138 سوره بقره ) بيان شده است ، در اين آيه توجه به چند موضوع لازم است :
اول : اينكه امت وسط يعنى چه ؟ بعضى گفتهاند مقصود از " وسط " عدالت است يعنى شما را امت عادل قرار داديم تا گواه بر مردم باشيد ، و اين موضوع عدالت با گواهى مناسب است و به عبارت ساده معنى اين است كه شما را عادل نموديم تا گواه باشيد ، چون گواه بايد شخص عادلى باشد ، در اينجا اين بحث به ميان مىآيد كه اگر مقصود از عدالت همان عدالت اخلاقى و عملى است كه در شاهد لازم است چگونه خدا امتى را عادل مىسازد ؟ با اينكه صفت عدالت را بايد خود عادل تحصيل كند و به جعل خدا نيست ، مگر مقصود اين باشد كه چون شريعت اسلام سهل و آسان است ، تحصيل عدالت در آن براى همه كس ميسر است ، به خلاف شريعت توراة و انجيل كه احكام سخت دارد مثلا در توراة تكاليف سختى بوده كه در قرآن بنام " اصْر " تعبير شده و از امت اسلام برداشته شده و در انجيل است كه عيسى به پيروان خود مىفرمايد : هر كه مىخواهد از من پيروى كند بايد چوبهء دار خود را بدوش كشد و دنبال من بيايد ، بنا بر اين مفاد آيه اين است كه شما مسلمانان به آسانى مىتوانيد عادل باشيد تا گواه بر مردم ديگر گرديد .
دوم : اينكه مقصود از مردمى كه اين امت وسط و عادل بايد شاهد آنها باشند كيانند ؟ و چون اين آيه بعد از آيات راجع به حال يهود است و مقدمهء اعلام تغيير قبله است از بيت المقدس به مكهء معظمه ظاهر چنين است كه مقصود شاهد بودن امت اسلامى است نسبت به يهود و نصارى و بلكه مشركين و شاهد بودن مسلمين از دو نظر است :
اول : از اين نظر كه اسلام را به آنها تبليغ كنند ، چنانچه پيغمبران به سائر مردم تبليغ كنند و چون تبليغ دين كار علماى امت است مقصود اين است كه مبلغان و علماى شما مسلمانان به منزلهء پيغمبران گذشته هستند و رتبهء
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 709
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٧٠٩