اطاعت التزامى است كه فرد داده و تعهدى است كه سپرده و مأخوذ به تعهد خويش است و چون اين تعهد او به حساب شركت در يك معاهدهء عمومى است كه از همهء افراد كشور انجام شده است نمىتواند به تنهائى آن را نقض كند و امرى كه بر طبق اين معاهدهء عمومى صادر مىشود بر هر فردى واجب الاطاعه و نافذ است ، اين گونه حكومت هم عادلانه است و هم پيغمبر اسلام آن را صحيح دانسته و قابل اجراء تشخيص داده است ، براى اثبات اين موضوع بررسى تاريخ غزوهء مؤته مورد توجه است ، در سيرهء ابن هشام ج 2 ص 254 مىگويد :
عبد اللَّه بن رواحه سومين فرماندهء منصوب و منصوص قشون اسلام در مؤته كشته شد ، ثابت بن اقرم پرچم را برگرفت و گفت : اى مسلمانان بر مردى از خود براى فرماندهى سازش كنيد ، گفتند : خودت باش ، گفت : من چنين كارى نكنم ، مردم خالد بن وليد را به فرماندهى خود انتخاب كردند ، چون پرچم به دست گرفت به دفاع از دشمن پرداخت و شروع به عقبنشينى كرد و خود را از دشمن دور كرد و عقب كشيد و لشكر را برگردانيد .
ص 255 :
چون خالد مردم را بر گردانيد آنها را به سوى مدينه كوچانيد ، عروة ابن الزبير گويد : چون قشون مؤته در برگشت خود به اطراف مدينه رسيدند ، رسول خدا ( ص ) با مسلمانان به استقبال آنها رفتند و كودكان در ميان آنها مىدويدند و رسول خدا با ديگران سوار چهار پايان بودند و آن حضرت فرمود :
اين كودكان را با خود برداريد و سوار كنيد و عبد اللَّه بن جعفر را هم به من بدهيد ، عبد اللَّه را به آن حضرت رسانيدند و او را گرفت جلوى خود سوار كرد ، گويد : مردم به قشون بد بين بودند و خاك به روى آنها مىپاشيدند و مىگفتند : اى گريزانها ! از جهاد در راه خدا گريختيد ، گويد : رسول خدا ( ص ) فرمود : اينان گريخته نيستند و بلكه يورش بران جهادند ان شاء اللَّه .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 698
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦٩٨