گويند : خدا جهان را به صورت يك ماشين خودكار ساخته و پرداخته و خود دست از كار كشيده و ديگر فعاليتى ندارد و خدا اين عقيده بيكارى حق را به دست بستن خود تعبير كرده و فرموده : «
وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ
» يهود گويند : دست خدا بسته است يا دست خدا در كند است .
با توجه به اين دو مطلب ، منظور از اثبات بداء نفى اين دو عقيده ناروا است ، بداء در بارهء خدا به اين معنى است كه فاعليت حق نسبت به امور جهان داراى شرائط يك اختيارات كامل است هميشه هست و هميشه به قوت خود باقى است ، يكى از شئون اختيار همين است كه فاعل مختار گاهى وارد عملى مىشود و در آستانهء انجام آن عمل نظر خود را تغيير مىدهد و باصطلاح نقشهء خود را عوض مىكند و گاهى در وسط كار نقشه را عوض مىكند و يا نقشهء ديگرى را بر آن تطبيق مىكند و يا آنچه عمل شده از بن مىكند و نقشهء تازه را طرح مىكند ، مثلا فرض كن شما مىخواهيد يك خانه بسازيد ، نقشهء آن را در نظر مىگيريد و مقدمات كار را فراهم مىكنيد و بسا مشغول كار هم مىشويد و خانه را تا نتيجه يا بيش و كم مىسازيد ، و در اين جريان از روز اول كه انديشهء ساختن خانه در خاطر شما مىافتد تا هر زمان مفروضى ممكن است نقشهء ديگرى و طرح ديگرى در نظر آيد و ممكن است از انجام آن منصرف شويد ، در ضمن ممكن هم هست بواسطهء اشتباهاتى كه در نقشهء كار يا ساختمان شده در مقام رفع اشتباه بر آئيد و يا اساسا از اقدام به اين كار نادم شده باشيد ، در همهء اين تقديرات از نيروى اختيار و قدرت ارادهء شما است كه مىتوانيد عمل را در هر حال متوقف كنيد و يا آنكه نقشه را تغيير بدهيد و يا آنكه هر چه را غلط و نامرغوب ساخته شده است خراب كنيد و دوباره بسازيد ، در همهء اين موارد كلمهء بداء استعمال مىشود ، اگر ساختمان را متوقف كرديد و از شما پرسند چرا كار را تمام نمىكنيد ؟ صحيح است بگوئيد : بداء حاصل شده ، اگر نقشه را تغيير بدهيد و از شما بپرسند چرا نقشهء