من از بهر حسين در اضطرابم * تو از عباس مىگوئى جوابم
مرحوم مجلسى ( ره ) پس از نقل همين اقوال و اقوال ديگر و حذف اقوال ديگر مىگويد : وجوهى كه نقل شد از معنى بداء كنار است و با آن از آسمان تا زمين تفاوت دارد و بعضى از آنها مبنى بر مقدماتى است كه مدرك دينى ندارد و بلكه مخالف اجماع مسلمين است و موجب تأويل نصوص بسيار بدون اضطرار ، و نظريهء خود را بطور خلاصه چنين بيان كرده است كه :
اصرار ائمه ( ع ) در موضوع بداء رد بر يهود است كه گويند : خدا همهء موجودات را يك جا آفريده و به همين صورتى كه هستند از معدن و گياه و حيوان و انسان ، و خلق شخص آدم مقدم بر خلق اولادش نيست و تقدم و تأخر در ظهور آنها است نه در حدوث و وجود آنها و اين عقيده را از قائلين به فلسفهء كمون و بروز اخذ كردهاند و از قائلين به عقول و نفوس فلكيه كه گفتهاند :
تأثير خدا فقط در عقل اول است و خود در حوادث اثرى ندارد .
و جمعى از آنها گفتهاند خدا همهء موجودات را يك جا در وعاء دهر با هم آفريده و تاريخ آنها از نظر مكان است نه از نظر زمان ، ائمه ( ع ) همهء اين گفتهها را رد كردهاند و اثبات كردهاند كه خدا هر روز در كارى است چيزى را ببرد و تازهاى را بياورد ، شخصى را بميراند و ديگرى را نعمت زندگى دهد تا مردم هميشه دست زارى به سوى خدا دارند و از او خواهش كنند و دنبال طاعت و تقرب به وى باشند براى اصلاح امور دنيا و آخرت خود و بوسيلهء تصدق به فقرا و صلهء ارحام و بر به والدين و احسان اميدوار ثوابى و نتيجهاى باشند از قبيل طول عمر و وسعت رزق كه خدا در برابر اين اعمال خير وعده داده است . و سپس مىگويد : از اخبار استفاده مىشود كه خدا دو لوح دارد كه كائنات را در آن ثبت كرده :
1 - لوح محفوظ كه تغيير ناپذير است و با علم او مطابق است .
2 - لوح محو و اثبات كه حكمى در آن ثبت كند و سپس آن را محو