صرف تصور ندارد زيرا موضوع علوم رياضى عبارت از مفهوماتى است كه وجود در ذهن دارد و نه در خارج و علم حساب يكى از علوم رياضى است و واحد عددى كه مىگوئيم 1 + 1 2 حقيقتى جز تصور ندارد و منطبق با ذات الهى نشود ، در اينجا اين معادله طرح مىشود كه خدا 1 جواب اين است كه هر گونه واحد به كلمهء يكم هم ترجمه مىشود و از اين نظر موضوع علم جبر است كه عدد به اضافه است و باز هم به خدا اطلاق نمىشود چون دومى ندارد .
2 - هر كه خدا را وصف كند : وصف خدا شرح ذات او است به طورى كه در عقل بشر درآيد بدين صورت :
الف - او را جسم دانند و يا صورت شمارند عقيدهء مجسمه و مشبهه .
ب - با تعريف منطقى و جنس و فصل ذات او را تشريح كنند : منسوب به بعضى از فلاسفه .
ج - براى او مبدأ صفات ثبوتيه ثابت كنند ، گويند با حيات است و علم و قدرت و . . و . . ، - عقيدهء اشاعره - توصيف به هر يك از روشهاى سهگانه موجب محدود شدن ذات الهى است يعنى ذات الهى مرزبندى مىشود ، در وجه اول به سطوح و خطوط و نقاط كه لازمهء شكل و صورت است و در وجه دوم به جنس و فصل و مميزات و در وجه سوم به شمارش ذات و صفات و بديهى است هر يك از اين مطالب در ذات حق يك رشته شماره بوجود آورد و او را وارد ممكنات سازد و از قدم و ازليت معزول نمايد . در ذيل اين حديث دوتا از صفات فعل را كه خالق و رب باشد ازلى شمرده و اين براى بيان آن است كه تحقق صفات فعل بر اساس مبادى ذاتى است كه عين ذات است و قديم است و حدوث حوادث در ذات حق تأثير و تغييرى پديد نكند و ذات الهى قبل از خلق و بعد از خلق و تدبير و پرورش موجودات يك نواخت است .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 609
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦٠٩