داده و در آدم دميده است مادى است ، چون مىفرمايد : از جنس باد است ، باد به مفهوم هواى متحرك و مادهء بخارى در اعماق خود تا برسد به تشعشعات اتم ، همه مادى هستند .
2 - خدا آدم را به صورت او آفريد ، يعنى به نقشهاى كه لائق مقام آدميت بود ، يعنى در بهترين نقشه و زيباترين كالبد و اندام ، و در حديث حضرت رضا ( ع ) اين روايت چنين توجيه شده است ، حسين بن خالد گويد :
به امام رضا ( ع ) گفتم : يا بن رسول اللَّه مردم روايت كنند كه رسول خدا ( ص ) فرمود : خدا آدم را به صورت خود آفريده است ، فرمود : خدا آنها را بكشد ! اول حديث را انداختند ، رسول خدا ( ص ) به دو مرد گذشت كه به هم دشنام مىدادند ، شنيد يكى از آنها به رفيقش مىگويد : خدا رويت را زشت كند و روى هر كه به تو شباهت برد ، رسول خدا ( ص ) فرمود : اى بندهء خدا ، به برادرت چنين مگو ، زيرا خداى عز و جل آدم را به صورت او آفريده است . ذعلب كه يمانى توصيف شده است يكى از دانشمندان و سخنرانان بنام معاصر على ( ع ) بوده است و مغز پر غرور علمى داشته ، در اينجا او را خطيبى شيوا و زبان آور و پر دل توصيف كرده ولى در روايت امالى صدوق اضافهاى دارد كه غرور علمى او را روشن مىكند ، و در آنجا مىگويد :
على ( ع ) به منبر بر آمد و فرمود :
« سلونى قبل أن تفقدونى »
ذعلب حضور داشت و گفت : پسر ابى طالب بر جايگاه بلند و دشوارى قدم نهاده و من پرسشى بر او عرضه كنم كه او را شرمنده سازم و سپس اين پرسش را طرح كرد .
از بيانات على ( ع ) هم به خوبى هويدا است كه براى مرد تيزهوش و متفكر صحبت كرده است ، عباراتى و مضامينى در اين خطبهء جوابيه درج است كه دانشمندان بزرگى را گيج كرده و اكنون نمونههائى از نظر آنان را نقل مىكنيم و سپس به تحليل و تجزيهء خطبه مىپردازيم :
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 603
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦٠٣