تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 594

مساهمون:

ص٥٩٤
قدرت خدا و حيات خدا ، به اين نظر مقام اسماء از ذات ممتاز گردد و همان اسم جامع خدا هم كه اللَّه است از مقام ذات ممتاز شود و حقيقت حق جز همهء اينها باشد . دلالت الفاظ بر معانى به عقيدهء جمعى از دانشمندان دلالت طبعى و ذاتى است و حروف و كلمات از اين نظر داراى خواص فردى و تركيبى فراوانند كه پايهء علم اعداد و جفر است و در نظر صاحبان اين علوم حروف و كلمات تحليل و تجزيه فراوان و عميقى دارند و اين تحليل و تجزيه از نظر زبر و بينات و عدد ابجدى و عددبندىهاى ديگر مبدأ تحصيل اخبار و كشف حقايقى است در نظر علماى جفر و منشأ آثار و پيدايش مطالبى است از نظر علماى علم اعداد . اگر اين اصل درست باشد ، تفسير حروف " بسم اللَّه " بر آن مبتنى است و اين معانى در طبع مفرد اين حروف نيست ولى از طبع آنها در حال اين تركيب مخصوص پديد آيد . و اگر گوئيم دلالت الفاظ بر معانى به وضع است چون وضع اين جمله "
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
" از طرف خدا است كه ضمن قرآن مجيد افاده شده است ممكن است براى حروف آن در حال اين تركيب مخصوص اين معانى منظور شده باشد ، و در اين صورت دلالت اين جمله بر آنها يك نحوه دلالت التزامى مىشود و خود اين حديث و امثال آن دليل بر اين وضع و دلالت محسوب مىشود . مجلسى عليه الرحمه نظر داده است كه از اين خبر عبارتى افتاده زيرا اين خبر را از برقى روايت كرده و روايت برقى در محاسن چنين است كه سؤال شد از معنى قول خدا : «
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
» در جواب فرمود : « استوى على ما دقّ و جلّ » طبرسى هم در احتجاج به همين لفظ نقل كرده است ( از پاورقى چاپ تهران نقل و ترجمه شد ) .