ماده قديم است يا حادث ، همه چيز جهان از ماده است كه امروز تا اعماق اتم فهم شده است پس خود ماده از چيست ؟ و از كجا پيدا شده است ؟
در ضمن توجه به اين نكته هم لازم است كه :
اساس فلسفه نشوء و ارتقاء دارون از بحث سؤال ابن ابى العوجاء خارج است زيرا مورد بحث اين فسلفه تطورات عارضه بر ماده است زيرا دارون فلسفه خود را بر اين چهار اصل بنياد كرده است كه :
1 - ماده به طبع خود رو به فزونى است و پى در پى افراد و اوصاف و خواص بيشترى مىتراود .
2 - اوصاف و خواص تازه پديد شده در وجود افراد ريشه مىكند و به نسل آينده منتقل مىشود و به ارث مىرود .
3 - پديدههاى رو به فزون ماده در محيط زندگى با هم تنازع مى كنند و براى ابقاى خود رقابت مىورزند .
4 - نتيجه تنازع در بقا انتخاب اصلح افراد و انواع است براى زيستن و فناى ناشايستهها .
و از اين مقدمات نتيجه مىگيرد كه انواع مختلفهء موجودات مادى از هم باز گرفته شدهاند و از يك مصدر مشتق گرديدهاند ولى بحث از اينكه اصل ماده از كجا است از مبادى اين فلسفه است ، به همين جهت است كه دارون پس از صرف عمرى در بحث و كاوش ناگزير مىشود از اعتراف به خالق و اعتقاد به خدا و طبق نقل شبلى شميل در كتاب خود مىگويد : بر من ثابت شد كه همهء انواع موجودات زندهاى كه در جهانند صورتهائى هستند كه از يك صورت باز گرفته شدند و آن صورتى است كه خالق روح زندگى در آن دميده است .
دارون از اين نظر كه نتوانسته است حقيقت حيات و زندگى را يك
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 542
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٥٤٢