تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 521

مساهمون:

ص٥٢١
كلمهء بذل معنى چيزى دادن بدون عوض مىدهد . سبب اينكه علم پيش از جهل است اين است كه مصدر و مبدأ آن خداوند است و اول بشرى كه آفريده آدم ( ع ) بوده و آن حضرت در آغاز آفرينش خود دانا بوده است و مخصوص به فضيلت «
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ
» . يعنى با همهء شاگردان و كسانى كه از تو مسألهء دين و علم مى پرسند به روى باز برخورد كنى . مقصود از حكمت رموز و دقائق دين است كه هر كسى آماده فهم آن نيست و بايد به اشخاص لائق و با استعداد تعليم داد . يعنى معنىاى كه براى آيهء قرآن ندانسته در نظر گرفته و اظهار كرده و بيش از اين مسافت از حق و واقع دور است و در نتيجه خود او هم بيش از اين مسافت از دين و قرب الهى بدور افتد . ظاهر اين است كه مقصود از عالم در روايت پنجم شخص امام است و منظور از ندانستن اين است كه نداند منظور سئوال‌كننده دريافت حقيقت است يا كشف اسرار مذهب و ممكن است از نظر جاسوسى به پرسش پرداخته است ، در اينجا از راه تقيه " الله اعلم " مىگويد زيرا بسا مجالس مخلوطى از موافق و مؤالف در حضور امام تشكيل مىشده و اشخاص مشكوكى سؤالات امتحانى طرح مىكردند و امام براى حفظ مصلحت در جواب آنها " الله اعلم " مىفرموده است و اين جمله را عموم حاضران مى شنيدند و شايد در نظر كوته‌فكران شيعه هم اثر خوبى نداشته و در نظر آنها عجز يا جهل امام مصور مىشده ، براى رفع اين شبهه مىفرمايد عالم را شايد كه در جواب سؤالى كه به اقتضاى وقت بايد خود را نسبت بدان نادان جلوه دهد " الله اعلم " بگويد كه هم حفظ سر مذهب شده باشد و هم با اين جمله بيان حقيقت شده باشد چون مفادش اين است كه مىداند ولى خدا داناتر است و به همين جهت غير از شخص امام كه واقعا جاهل به مسأله است حق