آزاد علمدار مذهب شيعه نبوده و شايد نواب خاص امام عصر - عجل اللَّه فرجه - هم در اين وضع بسر مىبردند .
بهر حال در اين نامه بطور وضوح فساد مزاج عمومى مذهبى مردم تشريح شده و نكتهء اساسى ضعف ايمان كه پيروى كوركورانه و مذهب دارى تقليدى است يادآور شده و اساس يك تعليمات عاليهء مذهبى بر اساس نشر حقايق پاك و شستهء قرآن و سنت بنياد گرديده است و اين كتاب بعنوان يك مصدر تعليمات اساسى تأليف شده .
اين نامهء كوتاه كه ديباچهء كتاب كافى است يك برنامهء پاك و شسته و صريح نسبت به اصول تعليمات دينى پىريزى كرده و نسخهء كامل و مؤثر معالجه ضعف ديانت را مقرر نموده است .
مكتب وسيع و جهانى و فعال شيخ بزرگوار صدوق عليه الرحمة كه در دنبال آن بوجود آمده است بر اساس همين برنامهء صريح و صحيح و آماده بوده است و اين برنامهء پاك سرّ موفقيت اين مكتب آينده است .
اين نامه در مذهب اماميه و شيوهء اسلام بسيار از نامههاى رسولان حضرت عيسى كه جزء كتب عهد جديد ضبط شده و در نظر مسيحيت موقعيت وحى آسمانى دارند ارجمندتر و پر معناتر است .
بسيار دور است كه اين ديباچه را شيخ كلينى بعنوان زبان حالى از طرف خود وضع كرده باشد و به صورت جواب نامه و پاسخ تقاضائى مقدمهء كتاب كافى ساخته باشد .
صحيح به نظر مىرسد كه بگوئيم اين نامه متضمن دستور تأليف كتاب از رئيس مجامع سرى مذهب شيعه كه تا اين زمان هنوز ادامه داشتهاند رسيده و يا به اشارهء مربوطين با ناحيهء مقدسه دوران غيبت صغرى انجام شده است كه تا هنوز در پردهء ابهام باقى مانده و شيخ بزرگوار كلينى را تا اينجا تحت تأثير قرار داده كه بيست سال زانو زده و اين كتاب را تأليف كرده و اين كتاب داراى چنين موقعيت ثابت و جهانى گرديده است .
نكتهء ديگر كه در اينجا بايد گفت اين است كه قبل از كتاب كافى
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 484
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٤٨٤