1 - شبهات تحريميّه كه هم احتمال حرمت مىدهيم ، هم احتمال استحباب ، اباحه و كراهت ( غير از وجوب ) .
2 - شبهات وجوبيّه كه احتمال وجوب همراه با احتمال استحباب ، اباحه و كراهت است ( غير از حرمت ) .
3 - دوران بين المحذورين در وجوب و حرمت .
4 - شبهات كراهتيّه ، كه يك طرف شبهه احتمال كراهت است و طرف ديگر اباحه است .
5 - شبهات استحبابيّه كه يك طرف شبهه احتمال استحباب و طرف ديگر احتمال اباحه است .
6 - دوران بين المحذورين است كه يك طرف شبهه كراهت و طرف ديگر استحباب است .
( * ) آيا نيازى هست كه ما عنوان بحث را به اين قسم از شبهات تعميم دهيم ؟
خير .
( * ) به چه دليل ؟
به اين دليل كه :
1 - حكم شبههء كراهتيّه از شبههء تحريميّه روشن مىگردد . 2 - و حكم شبههء استحبابيه از شبههء وجوبيه به دست مىآيد . 3 - و حكم دوران ميان كراهت و استحباب از دوران ميان وجوب و حرمت بدست مىآيد .
( * ) غرض از متعلّق تكليف در عبارت ( متعلّق التكليف المشكوك . . . ) چيست ؟
شك در تكليف است و نه مكلف به ، و اين مسئله از امثلهء مزبور بدست مىآيد .
( * ) غرض از الاوّل در ( منشؤه فى الاوّل . . . ) چيست ؟
شك در حكم شرعى كلّى است كه از آن به شبههء حكميه تعبير مىشود .
( * ) چه تفاوتى در مشدّد خواندن ( يطهرن ) با مخفّف خواندن آن در آيهء شريفه وجود دارد ؟
معناى آن با تشديد يا شستن با آب است چنانچه مجاهد و طاوسى گفتهاند و مراد از آن وضو مىباشد .
2 - و يا حرام نبودن قرابت مرد با زن است چنان كه برخى بر اين نظر قائلاند و يا حد اكثر اينكه مكروه است چنان كه مشهور بر اين رأيند .
( * ) دليل مشهور بر كراهت در اين مسئله چيست ؟
اخبارى است كه در اين باب روايت شده است از جمله موثّقهء على بن يقطين از امام كاظم عليه السّلام كه مىگويد : سألته عن الحائض ترى الطهر ، أيقع عليها زوجها قبل ان تغتسل قال :
لا بأس و بعد الغسل أحبّ الىّ .
( * ) معناى ( يطهرن ) با حالت تخفيف چيست ؟
قطع شدن خون است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 40
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٤٠