معارضه است . يعنى در صورتى كه بپذيريم دو دليل با هم متعارضاند جاى اين مباحث است .
2 - مطلب مزبور از مستقلّات عقليّه است ، منتهى اخبارىها مىگويند :
ادلّة التوقّف صلاحيت بيانيّت دارند ، اذا جاء البيان ارتفع عدم البيان .
در نتيجه : ادلّهء توقّف واردند بر اكثر ادلة البراءة ، و موضوع آنها را از بين مىبرند . پس : ميان دليل وارد و مورود بالاجماع تعارضى وجود ندارد .
( * ) اگر گفته شود كه روايت مرسلهء صدوق كه فرمود : « كل شىء مطلق حتّى يرد فيه نهى » ، به دليل اينكه به طور مستقيم دلالت بر عدم وجوب احتياط دارد صلاحيت معارضهء با اين اخبار را دارد ؟ شيخ چه مىگويد ؟
مىگويد : بله ، و لكن روايت مزبور سندش هم مرسله است و حال آنكه اخبار توقّف از لحاظ سند بر اخبار برائت رجحان دارند چرا كه در ميان آنها صحيحه و مقبوله وجود دارد .
در نتيجه : امر به تعارض و تكافؤ خاتمه نمىيابد و مجالى براى اجراء حكم متعارضين يعنى : تخيير باقى نمىماند .
3 - هر دو دسته روايت از لحاظ ظهور ، ظهور قوى دارند و لذا اينكه شما گفتيد : اخبار برائت قوّت دلالتشان بيشتر است ، نمىپذيريم چرا كه در هر دو دسته احتمالات مختلفه وجود دارد .
4 - اينكه گفته شد اخبار برائت داراى مرجحات خارجى و يا داخليه دارند ، قبول نداريم چرا كه موضوع آيات ، اجماع و حكم عقل ، عدم البيان است و اين منافاتى با وجوب توقّف مع البيان ندارد .
5 - اينكه گفته شد : در صورتى كه متعارضين متكافئين باشند ، به قاعدهء ثانويه تعارض يعنى تخيير مراجعه مىكنيم ، اين تكافؤ را هم قبول نداريم ، بلكه مىگوييم :
اين اخبار توقفاند كه رجحان دارند ، چرا ؟ زيرا اخبار برائت موافق با نظر عامه است ، چونكه آنها عند الشبهه برائتىاند و حال آنكه اخبار توقّف مخالف عامه است . در نتيجه : اخبار علاجيه در ذكر مرجحات متعارضين مىگويند : خذ ما خالف العامّة و دع ما وافقها . پس برد با اخبار توقّف است .
6 - سلّمنا كه اين دو دسته اخبار متكافئين باشند و مقتضاى قاعدهء ثانويه نيز تخيير باشد ، مىگوييم : در رابطهء با تخثير نيز دو دسته روايت داريم : يك دسته مىگويد : فتخيّر احدهما و تدع الآخر دسته ديگر مىگويد : احتياط كن و توقّف نما . ما اين دسته دوم يعنى احتياط و توقف را اختيار مىكنيم .
7 - سلمنا كه مقتضاى قاعدهء ثانويه تخيير باشد و شما نيز اخبار برائت را اختيار كنيد اين مطلب ضررى به اخباريها نمىزند ، چه آنكه اين جماعت نيز به مقتضاى همين تخيير عمل به اخبار توقّف را اختيار مىكنند .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 260
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٦٠