( * ) چرا شهرت را به اجماع منقول ضميمه كردند ؟
زيرا اجماع منقول عندنا به تنهايى حجيّتى ندارد ، لكن گاهى مع الانضمام ارزش پيدا مىكند ، كه قبلا و در مجلدات قبلى بحث آن گذشت .
( * ) منظور از عبارت ( الإجماع العملىّ الكاشف عن رضاء المعصوم . . . . الخ ) چيست ؟
اجماع منجّز عملى يا سيره است كه در اقسام اجماع بحث آن گذشت .
( * ) مراد از عبارت ( ان اهل الشرائع كافة لا يخطئن من . . . . الخ ) در بيان محقّق چيست ؟
اين است كه : اهل شرائع ، چه مسلمان و يا غير مسلمان ، كسى را كه مبادرت نمايد به خوردن چيزى از مشتبهات و امورى كه به آنها تمايل دارد ، تخطئه و سرزنش نمىكنند و ديگر اينكه :
1 - در عدم تخطئه ، ميان چيزى كه به حليّت و جواز شرعى آن يقين دارند و ميان امورى كه مشكوك است و علم به هيچيك از اطراف آن ندارند فرقى نمىگذارند .
2 - بر شخصى كه گاها بخواهد چيزى از مأكولات و يا مشروبات را استفاده كند واجب نمىكنند كه حتما بايد يقين به جواز پيدا كند و يا نصّى بيابد .
3 - در بسيارى از محرمات اگر شخص از روى جهالت مرتكب شود وى را معذور مىشمرند ، و حال آنكه اگر ارتكاب مشتبه ، ممنوع بود ، اهل شرائع او را تخطئه مىنمودند تا اينكه به اذن علم پيدا كند .
( * ) مراد از عبارت ( الكاشف عن رضاء المعصوم . . . ) چيست ؟
اين است كه : سيره همچون اجماع قولى به تنهايى فاقد اعتبار است مگر اينكه نسلاندرنسل و عصرا قبل العصر به زمان امام معصوم عليه السّلام منتهى شده و كاشف از رضاى ايشان باشد .
به عبارت ديگر : پشتوانهء اعتبار سيره همان رضايت معصوم عليه السّلام و كشف از آن مىباشد چنان كه وضع در اجماع قولى اينچنين است .
( * ) تفاوت عدم ( التزام ) و عدم ( الزام ) در عبارت ( على عدم التزام و الالزام . . . . ) چيست ؟
مراد از ( عدم التزام ) عدم التزام شخص است و مراد از الزام لا الزام و وادار نمودن ديگران است .
( * ) مشاراليه ( ذلك ) در ( و ليس ذلك الّا العدم . . . . ) چيست ؟
كون طريقة الشارع على تبليغ خصوص المحرّمات دون المباحات است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 183
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٨٣