3 - تقدير جميع الآثار تأييد شد .
4 - حديث رفع به درد شبهات حكميّه نيز مىخورد .
( * ) نظر شما پيرامون احتمالات سهگانهء مزبور در بيانات شيخ چيست ؟
اين است كه : احتمالات مذكور خلاف اصل هستند ، چرا كه اصل ، عدم تقدير است . يعنى : آنگاه كه نتوانيم لفظ را بر معناى ظاهرى آن حمل كنيم ، نيازمند به تقدير مىشويم ، و حال آنكه در خصوص ( ما لا يعلمون ) نيازمند تقدير نيستيم ، چرا كه مىتوانيم ( ماء موصوله ) را به معناى حكم بگيريم تا معناى آن عبارت باشد از ( رفع الحكم الواقعى الذى لا يعلمون رفعا ظاهريّا ) .
آنگاه حكم را اعم از حكم كلّى و جزئى بگيريم تا شامل شبهات حكميّه و موضوعيه هر دو بشود و مطلوب اصلى ما كه شبهات حكميّه است ثابت شود ، در نتيجه وقتى حكمى ظاهرا رفع شود عقاب ندارد ، و لذا حديث مورد بحث كاملا مثبت اصل برائت است . آنهم به نحوى كه هم شامل شبهات حكميّه مىشود ، هم شامل شبهات موضوعيّه ، هم احكام تكليفيّه را در بر مىگيرد ، هم تكاليف وضعيّه را .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 101
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٠١