ناميد ، و اهل اصول در نامگذارى خدا با صرف خبر واحد اختلاف دارند پايان .
بقول مصباح رفق در عمل محكم كارى است و روا است كه به اين معنى بر خدا اطلاق شود و معنى اينكه خدا رفق را دوست دارد اينست كه بدان امر كند و تشويق نمايد و بدان ثواب بخشد .
سل و استلال بقول قاموس اينست چيزى را خرده خرده از چيز ديگر بدر آوردند و ضغينه بمعنى كينه است ، و مقصود اينست كه خدا خرده خرده كينهها را بدر آرد و گر نه مردم همدگر را نابود ميكردند ، و بقولى يعنى خدا مردم را تكليف نكرده كه يكباره كينه را از سينه بدر كنند چون دشوار است بلكه از آنها خواسته بتدريج آن را بزدايند .
و بسا مقصود اين باشد كه خدا پيمبران و اوصياء را فرموده تا به بندههاى كافر و منافقش نرمش كنند و به آنها نيكى كنند و دل آنها را با دادن مال و خوشرفتارى بدست آورند و بدين سبب كينه خدا و رسول و مؤمنان را از دلشان خرده خرده بدر آورده .
و بسا مقصود از بيرون كشيدن اينست كه كفر و نفاقشان را خرده خرده به مؤمنان روش كند تا گول آنها را نخورند چنانچه خداوند در ( آيه 29 سوره محمد ) فرموده است :
يا پندارند آنان كه در دل مرض دارند كه خدا كينههاشان را بدر نياورد يعنى كينه آنان را بر مؤمنان سپس فرموده : و اگر خواهيم آنها را به تو نمائيم و معرفى كنيم و از رخسارشان آنها را بشناسى و البته آنها را در نحوه گفتارشان خواهى شناخت و خدا ميداند كردار شما را 31 جز اين نيست كه زندگى دنيا بازى و سرگرمى است و اگر ايمان آريد و تقوى داريد مزدهاى شما را بدهد و مالهاى شما را نخواهد 32 اگر آنها را خواهد و همه را خواهد و مزد رسالت طلبد باداى آن بخل ورزيد و ندهيد و كينه شما را بدر آورد يعنى بغض و دشمنى شما را براى خدا و رسول ولى بر شما تنها يك چهارم از يك دهم واجب كرده ( زكات نقدينه و انعام كه تقريبا صدى دو نيم است ) و از شما مزد رسالت هم نخواسته و اين مؤيد معنى گذشته است .
قوله ضد هم كرده هواها و دلهاشان را " چند معنى دارد .
( ) 1 - اينكه از لطف خداست كه هوا و دل شما را ضد هم نساخته تا دشمن خوبى هم شويد و اين نزديك به همان فقره پيش است .
( ) 2 - اينكه از لطف خدا ببندههاى مؤمن خود است كه هوا و هوس و خواست مخالفين و كفار را ضدهم ساخته و اگر همه يك دل بودند مؤمنان را نابود ميكردند و از بن ميكندند چنانچه خداى تعالى فرموده ( 14 سوره الحشر ، و با شما همه با هم بجنگند مگر در آباديهاى
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 40
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٠