است و مال او است .
31 - كافى : بسندى كه كشانده تا گويد يك عرب بيابانى نزد پيغمبر ( ص ) آمد و آن حضرت عازم يك غزوه بود و او ركاب پاكش حضرت را گرفت و گفت : يا رسول الله به من عملى بياموز كه بدان به بهشت روم ، فرمود : آنچه را خواهى مردم به تو دهند تو هم به آنها بده ، و آنچه بد دارى كه مردم با تو كنند با آنها مكن ، راه پاكش را آزاد كن .
بيان : پس از تفسير غرز راحله گويد : راحله ماده شتر سوارى است و بقولى هر شتر سوارى نر باشد يا ماده ( و سپس تفسير كلمه اتيت را آورده ) .
32 - كافى : بسندش تا امام ششم ( ع ) فرمود : عدل شيرينتر است از آبى كه به تشنه كام رسد ، چه اندازه عدل گسترده و آرام بخش است گرچه كم باشد .
كافى : بسند ديگر مانندش را آورده .
بيان : عدل ضد جور است و يك نهاديست درونى كه همه كارى را راستا كند و بميانه افراط و تفريط وادارد و اجراء قوانين شرع را در امور خلق عدل گويند و بقول راغب عدل دو قسم است يكى حسن عقلى دارد و هيچ گاه برنيفتد و به هيچ وجه تجاوز نباشد چون احسان بعوض احسان و كف آزار از كسى كه به تو آزار نرساند دوم عدلى كه از كلام شرع فهم شود و بسا در زمانى بر افتد چون قصاص و بهاى جنايات و از اين رو خدا فرموده : ( آيه 194 سوره البقره ) هر كه بشما تجاوز كرد به او تجاوز كنيد ، و در ( آيه 4 سوره الشورى ) فرموده : جزاء بد كردن بد كرد نيست بمانندش " و كلمه اعتداء و سيئه را در مجازات آورده و به اين معنى آمده است عدل در ( آيه 90 سوره النحل ) خدا فرمان داده بعدل و احسان ، زيرا عدل برابرى است در مكافات اگر خير است بخير و اگر شر است به شر ، و احسان بيشتر عوض دادن خير است و كمتر عوض دادن به شر پايان .
( و در ضمن شرح عدل گسترده گويد ) يعنى عدل حقيقى نه آنچه مردم عدل نامند يا عدل خالص كه آميخته بجور نباشد يا عدل روان در همه اندام نه در پارهاى از آنها و در همه مردم نه در بعضى - تا گويد - تعديل رعايت تعادل و همسانى است در امور و بسا كه معنى " ان قل " اينست كه عدل ميان مردم كم است .
34 - كافى : بسندش از امام ششم ( ع ) هر كه از طرف خود بمردم انصاف دهد پسندند كه به ديگرى حكم باشد .
بيان : يعنى بايد حاكم ميان مردم كسى باشد كه از طرف خود به ديگران بانصاف رفتار كند ، و بسا مقصود اينست كه هر كه از طرف خود بمردم انصاف دهد نياز به حاكم ديگرى
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 27
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧