آمده .
2 - اينكه مقصود اين باشد كه گناهى به گردن يكى از آنها افتد نه كفرى .
( ) 3 - اينكه نسبت بكفر بر هر يكى از آن دو تحقق پذيرد ( و پس از بحثى در اين باره گويد ) جزرى در نهايه همين حديث را آورده و گفته : كفر دو جور است يكى كفر ضد ايمان و ديگرى انكار يك حكم فرعى كه از اصل ايمان برون نرود ، و بقولى كفر چهار جور است : ( ) 1 - اينكه خدا را به كلى نشناسد و به دو معترف نباشد . 2 - كفر جحود چون كفر ابليس كه حدا را از دل شناسد و به زبان نگويد . 3 - كفر عناد كه بدل شناسد و به زبان هم گويد ولى از روى حسد و تجاوز بدان ديندار نشود چون كفر ابى جهل . 4 - كفر نفاق كه به زبان اقرار كند و بدل معتقد نيست ( در توجيه كفر شواهدى از قول هروى آورده ) .
37 - كافى : بسندش تا امام باقر يا صادق ( ع ) كه مىفرمود : لعنت چون از زبان گويندهاش بدر آيد در ترديد باشد اگر جاى سزاوارى يافت كه خوب و گر نه بگويندهاش برگردد .
كافى : بسند ديگر مانندش از امام باقر ( ع ) آورده .
بيان ( از نهايه حديثى در شرح لفظ مساغ و تائيد مضمون حديثى آورده و گويد : ) نهايه گفته : لعن راندن و دور كردنست از جانب خدا و دشنام و نفرين است از حديث مردم ، و من گويم : بيشتر چنين است ولى بسا كه لعن كن و لعن شو هر دو اهل بهشت باشند چنانچه لعن بخطاء كسى را مستحق لعن داند و كافر شمارد و او مؤمن پاكى باشد كه بسا بلعنشونده بگواه دروغين حد و كشت هم برسد ، و مىشود كه مقصود از جاى سزاوار كنايه از معذور بودن لعن كن باشد كه ثواب ميبرد و لعنتش هم به آسمان بالا ميرود و ثواب دارد .
38 - كافى : بسندش از امام ششم ( ع ) كه چون كسى به را در مؤمنش گويد : اف بر تو از ولايتش بدر شود ، و چون گويد تو دشمن منى يكى از آن دو كافر شود ، و خدا از مؤمنى كه قصد بد دارد در دلش براى برادر مؤمنش عملى را نپذيرد .
بيان : ( پس از تصحيحى در سند گويد ) از ولايتش بدر شود " يعنى از دوستى و يارى واجب بر او ، و شايد اشاره باشد بخروج از ايمان براى قول خداى تعالى ( 72 - سوره الانفال راستى كسانى كه ايمان آوردند و هجرت كردند و جهاد كردند با مال و جانشان در راه خدا و كسانى كه جا دادند و يارى كردند دوستان يك ديگرند 73 و آنان كه كافرند دوستان همند .
و باز فرموده است ( 71 سوره برائت ) مردهاى مؤمن و زنان با ايمان اولياء همند " و چون گفت : تو دشمن منى يكيشان كافر است " براى گفته پيش كه اگر راست گويد
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٠٧