بخورانيد به آنها از هر چه خود ميخوريد ، و بپوشانيد بدانها از هر چه خود مىپوشيد .
ميگويم : در ابواب مواعظ و جز آن آورديم سفارش در باره مملوكان را .
116 - ثواب الاعمال : بسندش از امام باقر ( ع ) فرمود : چهارند كه هر كه دارد خدا خانهاى در بهشت برايش بسازد ، هر كه پناه دهد يتيمى را ، و ترحم كند بر ناتوانى ، و مهر ورزد با والدينش ، و نرمش كند با مملوكش .
در خصال مانندش آمده .
117 - محاسن : بسندش تا رسول خدا ( ص ) ، فرمود : شما را آگاه نكنم ببدتر مردم ؟
گفتند : چرا يا رسول الله فرمود : هر كه تنها سفر كند ، و از وارد بر خود دريغ كند و بندهاش را بزند .
118 - همان : بسندش از ياسر خادم و نادر ، گفتند : امام رضا ( ع ) بما فرمود : اگر بر سر شما برخاستم و شما در حال خوردن غذائيد برنخيزيد تا فارغ شويد ، و بسا كه يكى از ما را ميخواند و به او ميگفتند در حال خوردنند ميفرمودند بگذاريد تا فارغ شوند .
119 - همان : بسندش از نادر خادم كه بسيار ميشد امام رضا ( ع ) دو شيرينى گردوئى را بر هم مينهاد و به من ميداد .
120 - همان : بسندش تا زراره كه به امام ششم ( ع ) گفتم : چه ميفرمائى اصلحك الله در زدن مملوك ؟ فرمود : در هر چه بدست خود انجام دهد چيزى بر او نباشد ، و اما اگر نافرمانى تو كند عيب ندارد ، گفتم ، چه اندازه بزنمش ؟ فرمود : سه تا چهار تا ، پنج تا .
121 - تنبيه الخاطر : از معذور بن سويد كه در ربذه نزد ابو ذر رفتيم و ناگاه بر او بردى بود و بر غلامش مانندش گفتيم : اگر برد غلامت را بهمراه برد خود ميداشتى جامه سراپا بود و به او جامه ديگرى ميدادى ؟ گفت : شنيدم از رسول خدا ( ص ) ميفرمود : اينان برادران شمايند كه خدا آنها را زيردست شما كرده ، و هر كه برادرش زيردست او است بايد به او بخوراند از هر چه مىخورد ، و به او بپوشاند از آنچه ميپوشد ، و به او تكليف بيش از قدرتش نكند و اگر كرد كمكش كند .
از ابو مسعود انصارى : من غلامم را ميزدم و از پشت سرم آوازى بگوشم رسيد ، بدان ابى مسعود ، بدان ابى مسعود كه خدا تواناتر است بر تو از تو بر وى ، و برگشتم و بناگاه پيغمبر ( ص ) بود ، گفتم : يا رسول الله او آزاد است براى رضاى خدا ، فرمود : اگر چنين نميكردى دوزخ به تو زبانه ميكشيد .
يكى از آنان بچوپانى مملوك برخورد و گوسفندى از او به فروش خواست ، و او گفت از خود
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 89
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٨٩