كه گفتهاند دور است و مىشود كه اين يك وجه باشد براى اينكه آن را حالقه ناميدند ، و رحم در اصل زايشگاه فرزند است و ظرفش شكم است و قرابت را رحم خواندند چون زايش از رحم است و از اينجا است كه گويند ذو الرحم در برابر اجنبى .
بيان : در نهايه است كه در حديث است نفوذ كرده بشما درد امتها كه كينهتوزيست و آن حالقه است ، حالقه خصلتى است كه بن مىكند ، يعنى نابودى دين چنانچه تيغ مو را از بن مىكند ، و بقولى قطع رحم و ستم بر يك دگر است پايان مصنف آن را در اين باب آورده از نظر اينكه تباغض در خويشاوندان هم هست يا براى اينكه حالقه تفسير شده بقطع رحم در اخبار ديگر بلكه در اين خبر هم بسا همان مقصود باشد نظر باينكه تباغض ميان مردم بقطع رحم ميكشد و دين برانداز مىشود ( مقصود از مصنف در اينجا صاحب كافى است چون اين شرح از شرح كافى گرفته شده ) .
103 - كافى : بسندش تا يكى از اصحاب ، كه به امام ششم ( ع ) گفتم : برادران و عموزادگانم خانه را بر من تنگ كردهاند و مرا بيك اطلاق انداختند ، و اگر سخنش را بلند كنم آنچه در دست آنها است بگيرم گويد : به من فرمود صبر كن كه خدا به زودى گشايشى به تو دهد ، راوى گفت : برگشتم و وباء سال 31 ( و صد ) درافتاد و همه به خدا مردند ، و يكيشان هم نماند گفت :
بيرون شدم و چون به آن حضرت وارد شدم فرمود : حال خاندانت چونست ؟ گفتم : به خدا همه مردند و يكى از آنها هم نماند ، فرمود : براى بدرفتارى آنها با تو بود ، و حقشناسى از تو و قطع رحم با تو ، نابود شدند ، آيا دوست داشتى زنده مانند و بر تو تنگ گيرند گويد : گفتم :
آرى به خدا .
بيان : مقصود خانهايست كه از جد به ارث بردند ، و اگر با آنها درافتم ميتوانم بگيرم ، و بسا معنى اين باشد اگر تو با آنها سخن كنى و واسطه شوى من آن را ميگيرم و امام صلاح نديد تا گويد ، در نهايه گفته و با طاعون و بيمارى عمومى است در بسيارى نسخهها سال 31 آمده ولى مقصود همان سال 131 است زيرا آغاز امامت حضرت صادق ( ع ) سال 114 بوده و وفاتش در سال 148 ( و در دنبال شرح ادبى و لغوى آورده كه ترجمهاش سودى ندارد ) .
104 - كافى : بسندش تا امام باقر ( ع ) فرمود : در كتاب على ( ع ) است كه : صاحب سه خصلت هرگز نميرند تا و بال آنها را ببينند . ستمگرى ، و قطع رحم ، و قسم دروغ كه بدان با خدا مبارزه كنند و طاعتى كه زودتر بثوابش رسند صله رحم است ، و راستش مردمى بدكردار باشند و با هم صله كنند و مالشان فزون شود و ثروتمند شوند ، و راستى كه قسم دروغ و قطع رحم خانمانها را تهى كنند از اهلشان ، و رحم را آسيب رساند و جابجا كنند و آن نسل برانداز است .
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 84
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٨٤