12 - در مكارم : از امام صادق عليه السّلام كه دو چيز دو دستى خورده شوند :
انگور و انار ، و از كتاب فردوس از عايشه است كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود :
بهتر خوراكتان نان است و بهتر ميوهتان انگور ، و فرمود : نخله خرما و انار و انگور از فزونى گل آدم آفريده شدند ، فرمود : بهار امتم انگور است و خربزه و بسندى تا امير المؤمنين عليه السّلام كه انگور را با نان مىخورد و به همين سند كه فرمود :
انگور نان خورش است و ميوه و خوراك و حلوا .
13 - در علل ( 2 / 270 ) بسندش تا رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم كه بانگور كرم مگوئيد زيرا كرم مؤمن است ، در محاسن مانندش آمده .
بيان : در نهايه است كه در حديث آمده بانگور كرم مگوئيد زيرا كرم مرد مسلمان است ، گفتند انگور را كرم نامند براى اينكه مى آن سخاوت و كرم آرد و اين نام را از كرم برايش باز گرفتند ، و پيغمبر نخواست نامى از كرم روى انگور باشد و مؤمن را شايسته آن دانست ، زمخشرى گفته : منظور پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم تأكيد فرموده خدا تعالى است كه
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ
اتقيكم 13 - الحجرات بوجهى لطيف و منظور نهى از ناميدن انگور به كرم نيست بلكه اشاره است باينكه شايسته نيست چيز ديگرى با نام كرم تقوى كه خدا بمؤمن داده شريك باشد و اينكه فرموده همانا كرم مرد مسلمان است يعنى شايسته اين نام كرامت شعار همان مسلمان است پايان - .
كرمانى گفته : اين حصر ادعائى است و ردّ قول آنها است كه انگور را براى مى آن كرم ناميدند و مؤمن با تقوى را بكرم سزاوارتر از ميخواران دانسته .
نووى گفته : مؤمن را كرم ناميده تا مردم اين نام را براى مى فراموش كنند ، طيبى گفته : انگور را كرم ناميدند براى اينكه مى آن سخاوت آورد و شارع آن را بد داشت تا از اين مقامش دور كند و حرمتش را تأكيد نمايد و فرق ميان جود و كرم اينست كه جود بخشش اموال است و كرم آدمى در اخلاق و اعمال پسنديده است .