و امّا قسم سوم كه بعد از جوش با آتش بماند تا سركه شود صريح كلام شيخ در نهايه و ابن حمزه در وسيله اينست كه پاك شود ولى حلال نشود .
شيخ در نهايه گويد : فروش آب انگور باكى ندارد تا جوش نيامده و حدّ جوشى كه با آن حرام مىشود اينست كه زير و رو شود و چون جوش آمد نوشيدن و فروشش حرام گردند تا سركه شود و اگر آب انگور با آتش جوش آمد نوشيدنش روا نبود تا دو سوم آن برود و يك سوم آن بماند و حدش اينست كه شيرين شود و ظرف را رنگين كند و بدان بچسبد يا بحسب وزن يك سوم شود روى آتش و آن را فرو آرند و وانهند تا سرد شود و چون سرد شد دو سوم آن رفته و يك سوم آن مانده - پايان - ابن حمزه در وسيله گفته : اگر آب انگور باشد يا جوش آمده يا نه اگر جوش آمده يا خود به خود جوش آمده تا زير و رو شده ، حرام و نجس گرديده تا خود به خود سركه شود يا بعلاج و بجلالى و پاكى برگردد و اگر با آتش جوش آمده حرام است تا دو سوم آن برود و نجس نباشد تا اينكه چون ظرف را رنگين كند و بدان بچسبد و شيرين گردد حلال شود و اگر هيچ جوش نيايد حلال است چه سركه باشد چه آب انگور - پايان - و ظاهر كلام محقق و شيخ و علامه در ارشاد و قواعد و كلام شهيد - ره - در لمعه و دروس و ظاهر روايت گذشته ابن سنان هم مخالف ظاهر قول شيخند و ابن حمزه بنا بر ظاهر عبارت آنها و دلالت دارند بر حلال بودن آن .
در شرايع گفته : و حرام است آب انگور چون از خود به جوش آيد يا با آتش و حلال نشود تا دو سوم آن برود يا سركه گردد .
علامه در ارشاد گفته : در شمار نوشابههاى حرام يكى آب انگور راست كه سخت بجوشد جز اينكه متقلب شود به سركه يا دو سوم آن برود ، و همچنين است قواعد ، و شيعه در لمعه گفته : حرام است آب انگور چون جوش آيد تا دو سوم آن برود يا سركه شود و همچنين است در دروس و مؤيد آنها است ، روايت كافى ( 6 / 420 ) بسندش از امام ششم عليه السّلام كه مروى گويد : پرسيدمش از آب انگور كه با آتش پخته شود تا در همان ساعت جوش آيد آيا صاحبش از آن بنوشد ؟ فرمود : چون دگرگون گردد و جوش آيد
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧٨