5 - در فقه الرضا : فرمود : بدان كه اصل مى از تاك است كه به آتش جوش آيد يا از خود بىآتش و آن خمر است و نوشيدنش حلال نيست جز كه با آتش دو سوم آن برود و يك سوم بماند و اگر از خود جوش آيد بىآتش وانهش تا سركه شود خود به خود بىآنكه چيزى در آن ريزند و چون پس از آن خودش دگرگون شد و خمر شد باكى ندارد كه نمك يا جز آن در آن ريزند تا سركه شود ( 38 ) .
6 - در سرائر ( 475 ) بسندى كه محمّد بن عيسى گفت : نوشتم بابى الحسن عليه السّلام قربانت ما يك پخته داريم كه گاهى در آن غوره و گاهى آب انگور ، و آن گوشت است كه ميپزند و در باره آب انگور روايت داريم كه چون بر آتش نهندش نوشيده نشود تا دو ثلثش برود و يك ثلثش بماند و آب انگورى هم كه در ديك ريزند چنين باشد و از همه آن دورى كنند مگر آنكه مولايم اجازه دهند در اين باره ، و آن حضرت بخطش نوشت باكى ندارد در جامع يحيى بن سعيد است كه محمّد بن على بن عيسى به امام هادى عليه السّلام همين مسأله را نوشت و مانندش را ذكر كرده .
بيانيست : روايت دلالت دارد كه چون آب انگور را در آب ريزند و همه آن جوش آيد حرام نباشد و نياز بذهاب ثلثين ندارد ، و نديدم قائلى بدان از فقهاء اماميه ولى صاحب جامع گفته باكى ندارد كه 10 كيلو آب انگور با بيست كيلو آب خالص بياميزند و بجوشانند تا همان 10 كيلو بماند و حلال باشد و همين روايت را آورده و تاويلى از آن نكرده و بر گفته او دلالت دارد روايت كلينى ( 6 / 421 ) و شيخ ( 9 / 121 ) بسندشان از عقبة بن خالد از امام ششم عليه السّلام فرمود : مردى كه ده رطل آب انگور گيرد و بيست رطل آب و آن را بپزد تا بيست رطلش برود و ده رطلش بماند مىشود اين ده رطل را نوشيد يا نه ؟ فرمود : هر چه تا يك سوم پخته شود حلال است و مىشود خبر آخرى را تفسير كرد بر آنجا كه آب انگور كم باشد و مستهلك شود بخلاف مورد خبر ديگر و اگر چه احوط عمل بدانست مطلقا ، و يكى از
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 269
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٦٩