تا جوش آيد و بگردد و مست كند بيشش كه كمش هم حرام است و حدّ شرعى در كم و بيشش يكى است مانند خمر و گر چه نوشندهاش مست نشود جز اينكه نبيذ بر حلال هم گفته شود مانند آبى كه خرما و جز آن در آن ريزند پيش از اينكه به جوش آيد چنانچه به جوش آمده آن و داراى مايه خمر هم نه حرام و مسكر است نبيذ گويند و آنچه در باره حلالى نبيذ رسيده است مقصود قسم يكم است و آنچه در باره حرمتش رسيده در حالت دوم است كه در آن دگرگون شده و حرام شده براى جوش و مستى آوردن و تهنشين مايه خمر و اثر بخشى ظرف بواسطه مايه و جوشيدن آن و اسباب ديگر حرمت ، و در نظر من نبيذ حلال نباشد جز در مشكهاى پوستى كه پر آب كنند و درش را ببندند ، كه گفتند : جوش و سختى در مشكها نيست مگر اينكه بد باشند و تنها گاهى اثر ترشى در آنها پديد شود كه در روايت از پيغمبر است صلى اللَّه عليه و آله و اما در سبوى سبز و كوزه سبز و پوسته كدو و دبّه چوبى قير مالى از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم روايت است كه نهى كرده از نبيذ آنها و فرموده نبيذ را در مشك پوستى بسازيد كه سرازير و آويخته مىشود ، و اين نهى براى همان ظرفها است كه روى زمين ميمانند و زود به جوش آيند وانگه همه اينها را در روايت ابن بريده مباح كرده كه او بنقل از پدرش آورده از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم كه من شما را از سه چيز نهى كردم و اكنون شما را بدان فرمان دهم ، شما را از زيارت قبور نهى كردم آنها را زيارت كنيد زيرا زيارتشان يادآورى است ، شما را از نوشابهها جز در مشك پوستى نهى كردم ، در هر ظرفى باشد بنوشيد جز اينكه مست كن ننوشيد ، و شما را نهى كردم از گوشت قربانى كه پس از سه روز بخوريد ، از آن بخوريد و بهره بريد .
و اگر در يكى از اين ظرفها نبيذ سازيد نبايد نوشيد جز آنچه را بدانند جوشش آشكار و نهان در آن پديد نشده و اين باينست كه زودتر آن را بنوشند . . .
پايان - در نهايه گفته : پرسش شد از مى عسل و فرمود : هر مست كن حرام است و آن شراب مردم يمن است ، گفته : در حديث است كه چند تن يمنى به آن حضرت گفتند در يمن شرابى است بنام مزر ، فرمود : هر مستكنندهاى حرام است ، مزر بكسر
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 262
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٦٢